Krótka odpowiedź
Karencja to okres na początku kredytowania, w którym firma nie spłaca kapitału, a czasem także odsetek. Daje oddech w okresie budowy, rozruchu inwestycji albo oczekiwania na pierwsze przychody, ale zwykle podnosi późniejsze raty i łączny koszt odsetek.
Czym jest karencja
Karencja (okres karencji) to uzgodniony w umowie czas, w którym kredytobiorca nie spłaca rat kapitałowych. Prawo bankowe nie reguluje jej osobno – wynika z postanowień o zasadach i terminach spłaty, które musi określać umowa kredytu (art. 69 ust. 2 pkt 4). Długość karencji i jej warunki ustala bank, a jej przebieg widać w harmonogramie spłaty.
Karencję trzeba odróżnić od wakacji kredytowych czy odroczenia raty w trakcie trwania umowy. Karencja jest zaplanowana od początku i wynika z charakteru finansowania. Odroczenie w trakcie umowy to zmiana warunków spłaty, najczęściej w ramach aneksu lub restrukturyzacji.
Rodzaje karencji
- Karencja w spłacie kapitału Firma płaci tylko odsetki od wykorzystanej kwoty, a spłata kapitału zaczyna się po okresie karencji. To najczęstsza forma w kredytach firmowych.
- Karencja w spłacie kapitału i odsetek Firma nie płaci nic; odsetki są naliczane i doliczane do zadłużenia albo płatne jednorazowo na koniec karencji. Banki stosują ją rzadziej, bo zwiększa ryzyko.
Karencja może też dotyczyć okresu wypłaty transz. Przy kredycie na budowę hali bank wypłaca kolejne części kredytu w miarę postępu prac, a firma do czasu zakończenia inwestycji płaci tylko odsetki od kwot już wypłaconych.
Szukasz kredytu dla firmy?
Opisz cel i kwotę – odpowiedzą partnerzy z opublikowanej listy.
Kiedy bank zgadza się na karencję
Karencja ma sens, gdy kredyt finansuje coś, co zacznie generować przychody dopiero po pewnym czasie. Dlatego spotyka się ją przede wszystkim przy kredycie inwestycyjnym: budowie, modernizacji, zakupie linii produkcyjnej, która wymaga montażu i rozruchu.
Bank ocenia, czy długość karencji odpowiada harmonogramowi inwestycji. Zbyt krótka karencja oznacza, że raty zaczną się przed pierwszymi przychodami, zbyt długa – że bank dłużej czeka na spłatę kapitału. Wniosek powinien więc zawierać harmonogram inwestycji i prognozę przepływów pieniężnych, z której widać, od kiedy firma może płacić pełne raty.
W kredycie obrotowym spłacanym jednorazowo karencja jest w praktyce wpisana w konstrukcję: firma przez cały okres płaci odsetki, a kapitał zwraca na końcu.
Jak karencja zmienia ratę i koszt kredytu
Gdy okres kredytu się nie zmienia, karencja skraca czas spłaty kapitału. Ta sama kwota musi zostać spłacona w mniejszej liczbie rat, więc każda z nich jest wyższa. Ponieważ odsetki nalicza się od salda, a saldo w czasie karencji nie maleje, łączny koszt odsetek też rośnie.
Własny wariant możesz policzyć w kalkulatorze raty kredytu firmowego: okres po karencji wpisz jako okres spłaty, a odsetki za karencję policz osobno jako kwota × oprocentowanie / 12 za każdy miesiąc. Rzeczywisty harmonogram ustala bank, więc wynik jest orientacyjny.
Na co uważać w umowie
Sprawdź, od kiedy liczy się karencja: od podpisania umowy, od wypłaty pierwszej transzy czy od ostatniej. Przy opóźnieniu inwestycji karencja może się skończyć, zanim inwestycja zacznie zarabiać. Zapytaj, czy umowa pozwala ją przedłużyć i na jakich warunkach, np. za opłatą i aneksem.
Zwróć uwagę na warunki utraty karencji. Niektóre umowy przewidują, że przy naruszeniu kowenantów bank może skrócić karencję albo zmienić harmonogram. Ich zakres opisuje artykuł o kowenantach w umowie kredytu.
Zaplanuj też gotówkę na koniec karencji. Pierwsza pełna rata bywa wyraźnie wyższa niż dotychczasowe płatności odsetkowe, a jednocześnie firma może ponosić koszty rozruchu inwestycji. Warto przygotować na ten moment rezerwę albo kredyt w rachunku bieżącym, by pierwsze raty nie zachwiały płynnością.
Przy wniosku o kredyt z karencją bank ocenia także, czy firma udźwignie odsetki w okresie karencji z bieżących przychodów. Zdolność do obsługi długu w obu okresach możesz wstępnie sprawdzić w kalkulatorze zdolności kredytowej firmy.
Czytaj dalej
Zobacz też
Wcześniejsza spłata
Wcześniejsza spłata kredytu firmowego: co mówi Prawo bankowe, dlaczego decyduje umowa, opłata za spłatę przed…
Wypowiedzenie umowy
Wypowiedzenie umowy kredytu firmowego przez bank: przesłanki z art. 75 Prawa bankowego, terminy 30 i 7 dni…
Restrukturyzacja kredytu
Restrukturyzacja kredytu firmowego: wniosek z art. 75c Prawa bankowego, formy zmiany warunków spłaty, co…
Umowa kredytu
Umowa kredytu dla firmy: elementy wymagane przez Prawo bankowe, warunki uruchomienia, oprocentowanie…
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy w czasie karencji płaci się odsetki?
Przy najczęstszej formie, karencji w spłacie kapitału, tak – firma płaci co miesiąc odsetki od wykorzystanej kwoty. Karencja obejmująca także odsetki zdarza się rzadziej i zwykle zwiększa zadłużenie.
Czy karencję można dostać przy kredycie na bieżącą działalność?
Zależy to od banku i konstrukcji kredytu. Przy finansowaniu bieżącym częściej spotyka się spłatę jednorazową na koniec okresu albo limit odnawialny niż klasyczną karencję.
Czy można poprosić o karencję w trakcie spłaty kredytu?
Można złożyć wniosek o zmianę harmonogramu, np. o zawieszenie spłaty kapitału na kilka miesięcy. Bank traktuje to jako zmianę warunków umowy i ocenia sytuację firmy od nowa.