Wypowiedzenie umowy kredytu przez bank – przyczyny i skutki
Wypowiedzenie umowy kredytu oznacza, że po upływie terminu wypowiedzenia cały dług staje się wymagalny. Prawo bankowe określa, kiedy bank może to zrobić i jak długo firma ma na reakcję.
Opracowanie: redakcja Finaxio · Aktualizacja:
Krótka odpowiedź
Bank może wypowiedzieć umowę kredytu, gdy firma nie dotrzymuje warunków udzielenia kredytu albo traci zdolność kredytową (art. 75 Prawa bankowego). Termin wypowiedzenia wynosi 30 dni, a w razie zagrożenia upadłością kredytobiorcy 7 dni, chyba że umowa przewiduje dłuższy. Po jego upływie firma musi spłacić całe zadłużenie.
Kiedy bank może wypowiedzieć umowę
Art. 75 ust. 1 Prawa bankowego wymienia dwie przesłanki: niedotrzymanie przez kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu albo utratę przez niego zdolności kredytowej. W takiej sytuacji bank może obniżyć kwotę przyznanego kredytu albo wypowiedzieć umowę, o ile Prawo restrukturyzacyjne nie stanowi inaczej.
Umowa kredytu firmowego rozpisuje te przesłanki na konkretne zdarzenia. Najczęściej są to:
- Zaległości w spłacie rat kapitału lub odsetek przez okres wskazany w umowie.
- Naruszenie kowenantów, np. spadek wskaźnika poniżej progu, brak sprawozdań, obniżenie obrotów na rachunku.
- Wykorzystanie kredytu niezgodnie z celem albo przedstawienie nieprawdziwych dokumentów.
- Utrata lub spadek wartości zabezpieczenia bez jego uzupełnienia w terminie.
- Pogorszenie sytuacji firmy, np. zajęcie egzekucyjne, zaległości wobec ZUS i urzędu skarbowego, wniosek o upadłość.
Bank musi wskazać przyczynę wypowiedzenia i powinna ona mieścić się w przesłankach z ustawy i umowy. Ocena, czy w konkretnym przypadku tak jest, wymaga analizy umowy przez prawnika. Katalog zobowiązań, których naruszenie prowadzi do wypowiedzenia, opisuje artykuł o kowenantach w umowie kredytu.
Termin wypowiedzenia
Termin wypowiedzenia wynosi 30 dni, a w razie zagrożenia upadłością kredytobiorcy 7 dni – o ile strony nie określiły w umowie dłuższego terminu (art. 75 ust. 2). Umowa może więc przewidywać termin dłuższy, ale nie krótszy. Termin liczy się od doręczenia oświadczenia o wypowiedzeniu, dlatego ważne są aktualne dane adresowe firmy w banku.
Wypowiedzenie z powodu utraty zdolności kredytowej lub zagrożenia upadłością nie może nastąpić, jeżeli bank zgodził się na realizację przez kredytobiorcę programu naprawczego. Ochrona trwa przez cały okres realizacji programu, chyba że bank stwierdzi, że program nie jest należycie realizowany (art. 75 ust. 3 i 4).
Szukasz kredytu dla firmy?
Opisz cel i kwotę – odpowiedzą partnerzy z opublikowanej listy.
Wezwanie do zapłaty i wniosek o restrukturyzację
Gdy kredytobiorca opóźnia się ze spłatą, bank wzywa go do spłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych. W wezwaniu informuje o możliwości złożenia, w terminie 14 dni roboczych od jego otrzymania, wniosku o restrukturyzację zadłużenia (art. 75c Prawa bankowego). Przepis mówi ogólnie o kredytobiorcy, więc obejmuje także firmy.
To moment, w którym firma ma realny wpływ na dalszy bieg sprawy. Wniosek o zmianę warunków lub terminów spłaty powinien zawierać wyjaśnienie przyczyn problemu i propozycję realnego planu. Szczegóły opisuje artykuł, na czym polega restrukturyzacja kredytu firmowego.
Skutki wypowiedzenia
Po upływie terminu wypowiedzenia cały niespłacony kredyt staje się wymagalny, a bank nalicza odsetki według stawki z umowy dla zadłużenia przeterminowanego. Następnie może sięgnąć po zabezpieczenia:
- Weksel in blanco Bank wypełnia weksel zgodnie z deklaracją i może wystąpić o nakaz zapłaty, także wobec poręczycieli wekslowych.
- Hipoteka i zastaw Bank prowadzi egzekucję z nieruchomości albo zaspokaja się z przedmiotu zastawu w sposób przewidziany w umowie.
- Poręczyciele i gwaranci Bank żąda zapłaty od osób, które odpowiadają za dług; powinien je niezwłocznie powiadomić już o opóźnieniu w spłacie (art. 76a).
- Oświadczenie o poddaniu się egzekucji Jeżeli firma je złożyła, bank może szybciej uzyskać tytuł wykonawczy.
Opóźnienia w spłacie i wypowiedzenie wpływają też na historię kredytową firmy, a w konsekwencji na dostęp do finansowania w przyszłości. O tym, jak bank ocenia historię, piszemy w artykule o BIK firmowym.
Co możesz zrobić po otrzymaniu wypowiedzenia
- Sprawdź podstawę Porównaj wskazaną przyczynę z umową i z art. 75 Prawa bankowego oraz sprawdź, czy bank wcześniej wysłał wezwanie z informacją o restrukturyzacji.
- Policz termin Ustal, kiedy upływa okres wypowiedzenia i do kiedy możesz działać.
- Rozmawiaj z bankiem Zaproponuj spłatę zaległości, dodatkowe zabezpieczenie albo program naprawczy – bank może cofnąć wypowiedzenie za porozumieniem stron.
- Szukaj refinansowania Rozważ spłatę kredytu ze środków innego banku albo sprzedaż części majątku.
- Skorzystaj z pomocy prawnej Przy sporze o zasadność wypowiedzenia albo zagrożeniu niewypłacalnością skontaktuj się z prawnikiem lub doradcą restrukturyzacyjnym.
Przy poważnych problemach z płynnością rozwiązaniem może być postępowanie z Prawa restrukturyzacyjnego. Jego otwarcie może ograniczać możliwość wypowiedzenia niektórych umów przez kontrahentów, w tym bank, ale zakres tej ochrony zależy od rodzaju postępowania i wymaga oceny prawnika.
Czytaj dalej
Zobacz też
Restrukturyzacja kredytu
Restrukturyzacja kredytu firmowego: wniosek z art. 75c Prawa bankowego, formy zmiany warunków spłaty, co…
Umowa kredytu
Umowa kredytu dla firmy: elementy wymagane przez Prawo bankowe, warunki uruchomienia, oprocentowanie…
Kowenanty
Kowenanty w umowie kredytu firmowego: wskaźniki finansowe, kowenanty pozafinansowe, jak bank je liczy, co…
Karencja
Karencja w spłacie kredytu dla firmy: karencja w kapitale i w odsetkach, kiedy bank ją przyznaje, jak zmienia…
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy bank może wypowiedzieć umowę kredytu z dnia na dzień?
Ustawowy termin wypowiedzenia wynosi 30 dni, a przy zagrożeniu upadłością kredytobiorcy 7 dni. Umowa może przewidywać tylko dłuższy termin.
Czy jedna spóźniona rata wystarcza do wypowiedzenia?
To zależy od umowy, która określa, jaka zaległość uprawnia bank do wypowiedzenia. Przy opóźnieniu Prawo bankowe nakazuje bankowi wezwać do spłaty z terminem nie krótszym niż 14 dni roboczych.
Czy wypowiedzenie można cofnąć?
Wypowiedzenie jest jednostronnym oświadczeniem banku, ale strony mogą porozumieć się co do dalszego wykonywania umowy, np. w aneksie po spłacie zaległości. Zależy to od decyzji banku.