Krótka odpowiedź
Oprocentowanie stałe daje ratę znaną z góry przez okres ustalony w umowie, ale bank wycenia ryzyko, które przejmuje, więc stała stopa bywa na starcie wyższa. Oprocentowanie zmienne podąża za wskaźnikiem rynkowym: rata może spaść albo wzrosnąć. Wybór zależy od tego, jak bardzo budżet firmy zniesie wyższą ratę i czy planujesz wcześniejszą spłatę.
Ryzyko stopy procentowej – kto je ponosi
Ryzyko stopy procentowej to możliwość, że rynkowe stopy zmienią się w czasie spłaty kredytu. Przy oprocentowaniu zmiennym to ryzyko ponosi firma: oprocentowanie jest sumą wskaźnika referencyjnego (rynkowej stopy, np. WIBOR albo zastępującego go POLSTR) i stałej marży banku, więc każda zmiana wskaźnika przenosi się na ratę.
Przy oprocentowaniu stałym ryzyko przejmuje bank. Sam też finansuje się na rynku, więc musi się przed nim zabezpieczyć, a koszt tego zabezpieczenia wlicza w stopę. Dlatego w dniu podpisania umowy stała stopa jest często wyższa od zmiennej – płacisz za przewidywalność.
Budowę oprocentowania (wskaźnik plus marża) opisuje artykuł o tym, jak działa oprocentowanie kredytu dla firmy. Reformę wskaźników i to, co oznacza dla umów, wyjaśnia artykuł WIBOR a kredyt firmowy.
Okres stałej stopy
W kredytach dla firm „stałe” nie zawsze znaczy „przez cały okres”. Bank może zaproponować:
- stałą stopę przez cały okres kredytu – częściej przy kredytach krótszych,
- stałą stopę przez kilka pierwszych lat, po których kredyt przechodzi na oprocentowanie zmienne albo strony ustalają nową stałą stopę,
- zmienną stopę z zabezpieczeniem – osobną transakcją zabezpieczającą (np. zamianą stóp procentowych, czyli swapem), którą bank oferuje większym firmom.
Przy stałej stopie na kilka lat zapytaj, co się stanie po tym okresie: czy bank zaproponuje nową stopę, według jakich zasad i czy możesz wtedy przejść na zmienną albo spłacić kredyt bez opłaty. Te zapisy decydują o tym, jak duża część ryzyka naprawdę zostaje po stronie banku.
Szukasz kredytu dla firmy?
Opisz cel i kwotę – odpowiedzą partnerzy z opublikowanej listy.
Przykład – trzy scenariusze
Najlepiej porównać obie opcje na liczbach. Załóżmy, że firma wybiera między stałą a zmienną stopą i chce wiedzieć, ile ryzykuje.
W tym przykładzie stała stopa „wygrywa”, gdy wskaźnik wzrośnie o mniej więcej punkt procentowy lub więcej i utrzyma się przez resztę okresu. Jeśli stopy spadną albo zostaną w miejscu, firma ze stałą stopą zapłaci więcej. Nikt nie zna przyszłych stóp, dlatego rozsądniej pytać nie „co się opłaci”, tylko „jaką najwyższą ratę firma udźwignie”. Własne scenariusze policzysz w kalkulatorze raty kredytu firmowego – wpisz kolejno różne oprocentowanie i porównaj ratę.
Wcześniejsza spłata przy stałej stopie
Stała stopa ma jeszcze jeden koszt, który łatwo przeoczyć. Bank, który zabezpieczył się na cały okres stałej stopy, ponosi stratę, gdy kredyt zostanie spłacony wcześniej, zwłaszcza po spadku stóp. Dlatego umowy kredytu o stałym oprocentowaniu częściej przewidują opłatę za wcześniejszą spłatę albo rekompensatę liczoną według wzoru z umowy.
Zanim wybierzesz stałą stopę, zastanów się, czy firma może chcieć spłacić kredyt przed terminem, np. po sprzedaży nieruchomości albo z dotacji. Jeśli tak, poproś bank o zasady wyliczenia opłaty na piśmie. Szczegóły opisuje artykuł o tym, jak wygląda wcześniejsza spłata kredytu firmowego.
Jak wybrać
Kilka pytań porządkuje decyzję:
- Jak duży jest zapas w przepływach? Jeśli wzrost raty o kilka procent zagroziłby terminowej spłacie innych zobowiązań, przewidywalność stałej stopy ma dużą wartość.
- Jak długi jest kredyt? Przy krótkim kredycie obrotowym ryzyko zmiany stóp działa krótko. Przy kredycie inwestycyjnym na wiele lat – znacznie dłużej.
- Czy przychody firmy rosną razem ze stopami? Część branż łatwiej przenosi wzrost kosztów na ceny. Wtedy ryzyko stopy zmiennej jest częściowo „naturalnie” zrównoważone.
- Czy planujesz wcześniejszą spłatę? Jeśli tak, stopa zmienna zwykle daje więcej swobody.
- Czego wymaga bank? Przy dużych kredytach bank może sam wymagać zabezpieczenia części ryzyka stopy procentowej jako warunku umowy.
Przy wyborze pomóc może doradca kredytowy albo osoba odpowiedzialna za finanse firmy. Ostateczne warunki – wysokość stopy, okres jej obowiązywania i koszty zmiany – ustala bank w umowie.
Czytaj dalej
Zobacz też
Marża kredytu
Marża kredytu firmowego: z czego się składa, jak wpływają na nią rating, zabezpieczenie i okres, marża…
Raty równe czy malejące
Raty równe czy malejące w kredycie dla firmy: jak działa każdy sposób spłaty, porównanie na liczbach, wpływ…
Harmonogram spłaty
Harmonogram spłaty kredytu firmowego: jak czytać kolumny, karencja, rata balonowa i spłata dopasowana do…
Ubezpieczenia przy kredycie
Ubezpieczenie przy kredycie firmowym: polisa na majątek z cesją na bank, polisa na życie właściciela…
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy można zmienić oprocentowanie zmienne na stałe w trakcie kredytu?
Czasem tak, ale wymaga to zgody banku i zwykle aneksu do umowy. Bank ustala wtedy stałą stopę według warunków rynkowych z dnia zmiany, a sama zmiana może wiązać się z opłatą.
Czy oprocentowanie stałe jest stałe przez cały kredyt?
Nie zawsze. W wielu umowach stała stopa obowiązuje przez określony okres, np. kilka lat, a potem zmienia się według zasad z umowy. Sprawdź datę końca okresu stałej stopy.
Czy przy stałej stopie znam całkowity koszt kredytu?
Znasz odsetki w okresie stałej stopy, jeśli spłacasz zgodnie z harmonogramem. Prowizje, opłaty i koszty zabezpieczeń dochodzą osobno, a przy wcześniejszej spłacie może pojawić się opłata.