Krótka odpowiedź
W ratach równych (annuitetowych) płacisz co miesiąc tę samą kwotę, a udział kapitału w racie rośnie z czasem. W ratach malejących spłacasz co miesiąc tę samą część kapitału, więc odsetki i cała rata maleją. Raty malejące oznaczają niższy łączny koszt, ale wyższe raty na początku, gdy firma często najbardziej potrzebuje gotówki.
Jak działają raty równe
Rata równa, nazywana też annuitetową, ma stałą wysokość przez cały okres (przy niezmiennym oprocentowaniu). Bank liczy ją ze wzoru: kwota × r / (1 − (1 + r)^−n), gdzie r to oprocentowanie roczne podzielone przez 12, a n – liczba rat.
Rata składa się z dwóch części: odsetek, liczonych od kapitału pozostałego do spłaty, i części kapitałowej, która zmniejsza dług. Na początku saldo jest wysokie, więc odsetki zajmują dużą część raty, a kapitał spłaca się wolno. Z każdym miesiącem proporcje przesuwają się w stronę kapitału.
Jak działają raty malejące
W ratach malejących część kapitałowa jest stała: kwota kredytu podzielona przez liczbę rat. Odsetki liczy się od malejącego salda, więc z każdym miesiącem są niższe – i cała rata też maleje.
Ponieważ kapitał spłaca się szybciej, firma krócej płaci odsetki od dużego zadłużenia. Stąd niższy łączny koszt. Ceną jest najwyższa rata na samym początku.
Szukasz kredytu dla firmy?
Opisz cel i kwotę – odpowiedzą partnerzy z opublikowanej listy.
Porównanie na liczbach
Raty malejące oszczędzają w tym przykładzie ok. 7 773 zł odsetek. W pierwszym roku wymagają jednak o ok. 9 176 zł więcej gotówki, a przez ponad trzy lata każda rata jest wyższa niż rata równa. Ten sam wariant z własnymi danymi policzysz w kalkulatorze raty kredytu firmowego, przełączając rodzaj rat i oglądając pełny harmonogram.
Im dłuższy okres i wyższe oprocentowanie, tym większa różnica w odsetkach – ale też większa różnica w pierwszych ratach. Przy krótkim kredycie obie metody dają zbliżony wynik.
Wpływ na zdolność kredytową
Bank, oceniając, czy firma udźwignie kredyt, porównuje nadwyżkę finansową z obsługą długu. Przy ratach malejących punktem odniesienia bywa najwyższa, pierwsza rata. Wyższa rata na starcie oznacza więc, że przy tych samych wynikach firma może uzyskać niższą kwotę albo potrzebować dłuższego okresu.
Jeśli zdolność jest „na styk”, raty równe mogą być jedynym wariantem, który przechodzi ocenę banku. Orientacyjny poziom sprawdzisz w kalkulatorze zdolności kredytowej firmy, a zasady oceny opisuje artykuł o tym, czym jest zdolność kredytowa firmy.
Kiedy które rozwiązanie
Raty równe pasują, gdy:
- inwestycja dopiero zaczyna zarabiać, a przychody będą rosły stopniowo,
- firma ma napięte przepływy i woli stały, przewidywalny wydatek w budżecie,
- zdolność kredytowa przy ratach malejących nie wystarcza na potrzebną kwotę.
Raty malejące pasują, gdy:
- firma ma stabilną nadwyżkę gotówki od początku spłaty,
- chcesz szybciej zmniejszać zadłużenie, np. żeby zwolnić miejsce na kolejne finansowanie,
- finansowany składnik majątku traci wartość szybko, a dług powinien spadać co najmniej w podobnym tempie.
Gdy planujesz nadpłaty, różnica się zmniejsza: oszczędność w ratach malejących wynika z szybszej spłaty kapitału, a nadpłata daje podobny efekt przy ratach równych. Zasady nadpłat opisuje artykuł o tym, jak wygląda wcześniejsza spłata kredytu firmowego.
Raty a oprocentowanie zmienne
Przy oprocentowaniu zmiennym rata równa nie jest stała przez cały okres: bank przelicza ją po każdej zmianie wskaźnika. W ratach malejących zmienia się część odsetkowa, a kapitałowa pozostaje ta sama. W obu przypadkach warto policzyć, jak wzrośnie pierwsza rata przy wyższym oprocentowaniu – mechanizm opisuje artykuł o tym, jak działa oprocentowanie kredytu dla firmy.
Czytaj dalej
Zobacz też
Harmonogram spłaty
Harmonogram spłaty kredytu firmowego: jak czytać kolumny, karencja, rata balonowa i spłata dopasowana do…
Ubezpieczenia przy kredycie
Ubezpieczenie przy kredycie firmowym: polisa na majątek z cesją na bank, polisa na życie właściciela…
Koszty zabezpieczeń
Koszty ustanowienia zabezpieczeń kredytu firmowego: opłaty sądowe za wpis hipoteki i zastawu, taksa…
Opłata za gotowość
Opłata za gotowość kredytu, czyli prowizja od niewykorzystanego limitu: za co bank ją pobiera, jak się ją…
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy mogę zmienić raty równe na malejące w trakcie kredytu?
Zwykle wymaga to zgody banku i aneksu do umowy. Bank może też przy tej okazji ponownie ocenić, czy firma udźwignie wyższą ratę.
Czy bank zawsze daje wybór rodzaju rat?
Nie. Część kredytów ma z góry określony sposób spłaty, a limity w rachunku bieżącym w ogóle nie mają rat. O dostępne warianty zapytaj przy składaniu wniosku.
Dlaczego w ratach równych na początku spłacam głównie odsetki?
Bo odsetki liczy się od salda, które na początku jest najwyższe. Stała rata pokrywa najpierw odsetki, a reszta zmniejsza kapitał – z czasem ta reszta rośnie.