Krótka odpowiedź
Ustanowienie zabezpieczenia kredytu firmowego wiąże się z opłatami sądowymi za wpisy (według ustawy o kosztach sądowych opłata stała od wniosku o wpis hipoteki i od wniosku o wpis zastawu rejestrowego wynosi po 200 zł), wynagrodzeniem notariusza, wyceną rzeczoznawcy, ubezpieczeniem i ewentualną prowizją za gwarancję. Po spłacie dochodzą opłaty za wykreślenie. Najwięcej kosztuje zwykle hipoteka – przez wycenę i akt notarialny.
Skąd biorą się koszty zabezpieczeń
Bank wybiera formę zabezpieczenia, ale koszty jej ustanowienia zwykle ponosi firma. Część to opłaty urzędowe – ich wysokość określa ustawa i jest taka sama w każdym banku. Część to wynagrodzenia notariusza i rzeczoznawcy, ustalane z wykonawcą w granicach przepisów albo rynkowo. Trzecia grupa to koszty banku, np. opłata za weryfikację wyceny albo prowizja za gwarancję, zgodnie z jego taryfą.
Ogólny przegląd form zabezpieczenia znajdziesz w artykule o tym, czym jest zabezpieczenie kredytu firmowego. Poniżej – ile kosztuje ich ustanowienie.
Hipoteka: wycena, notariusz, sąd
Wycena. Bank potrzebuje wartości nieruchomości, więc zleca albo przyjmuje operat szacunkowy, czyli wycenę sporządzoną przez rzeczoznawcę majątkowego. Jego cena jest rynkowa i zależy od rodzaju nieruchomości – wycena hali produkcyjnej kosztuje zwykle więcej niż wycena lokalu biurowego. Bank może dodatkowo pobierać opłatę za weryfikację operatu.
Notariusz. Oświadczenie właściciela o ustanowieniu hipoteki wymaga formy aktu notarialnego (art. 245 § 2 Kodeksu cywilnego). Wynagrodzenie notariusza, czyli taksa notarialna, nie może przekroczyć maksymalnych stawek z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, zależnych od wartości czynności. Notariusz dolicza VAT i opłaty za wypisy aktu. Konkretną kwotę ustal z kancelarią przed wizytą.
Sąd. Wpis hipoteki do księgi wieczystej to wpis ograniczonego prawa rzeczowego. Według art. 42 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych od wniosku o taki wpis pobiera się opłatę stałą 200 zł. Gdy jedna hipoteka (hipoteka łączna) obciąża kilka nieruchomości, pobiera się jedną opłatę, nawet jeśli wniosek obejmuje kilka ksiąg wieczystych (art. 45 ust. 3). Jeżeli nieruchomość nie ma jeszcze księgi, wniosek o jej założenie kosztuje 100 zł (art. 44 ust. 1).
W praktyce opłatę sądową często pobiera notariusz razem z taksą i przesyła wniosek o wpis do sądu. Szczegóły samego zabezpieczenia opisuje artykuł hipoteka jako zabezpieczenie kredytu.
Szukasz kredytu dla firmy?
Opisz cel i kwotę – odpowiedzą partnerzy z opublikowanej listy.
Zastaw rejestrowy i przewłaszczenie
Zastaw rejestrowy powstaje z wpisem do rejestru zastawów prowadzonego przez sąd. Według ustawy o kosztach sądowych:
- Wniosek o wpis zastawu rejestrowego: 200 zł (art. 60)
- Wniosek o zmianę wpisu w rejestrze zastawów: 100 zł (art. 61)
- Wniosek o wykreślenie zastawu rejestrowego: 100 zł (art. 62)
Umowa zastawnicza wymaga formy pisemnej, więc notariusz nie jest potrzebny. Przy maszynach bank może jednak wymagać wyceny albo potwierdzenia wartości, np. fakturą zakupu.
Przewłaszczenie na zabezpieczenie to umowa między firmą a bankiem, bez wpisu do rejestru publicznego, więc nie ma opłaty sądowej. Bank może wymagać poświadczenia daty umowy u notariusza (tzw. data pewna), co wiąże się z niewielką opłatą notarialną. Obie formy porównuje artykuł zastaw rejestrowy i przewłaszczenie.
Weksel, poręczenie, cesja, gwarancja
Weksel in blanco i deklaracja wekslowa nie wymagają opłat urzędowych – to dokumenty podpisywane w banku. Podobnie poręczenie właściciela czy wspólnika, które wymaga formy pisemnej. Koszt tych zabezpieczeń nie jest gotówkowy, lecz polega na odpowiedzialności, którą bierze na siebie podpisujący.
Cesja należności (przeniesienie na bank prawa do zapłaty od odbiorców) też nie wymaga opłat urzędowych. Bank może jednak wymagać powiadomienia odbiorców albo ich zgody, jeśli umowy z nimi zakazują cesji – to koszt organizacyjny.
Gwarancja udzielana przez zewnętrzną instytucję, np. Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK), może wiązać się z prowizją lub opłatą, jeśli przewiduje ją program. Zasady konkretnej gwarancji sprawdź u banku i na stronie BGK w dniu składania wniosku.
Koszty w trakcie i po spłacie
Zabezpieczenie kosztuje też później. Bank może wymagać aktualizacji wyceny nieruchomości co pewien czas albo po spadku cen. Polisy ubezpieczenia majątku z cesją na bank odnawia się co roku – opisuje to artykuł ubezpieczenie kredytu firmowego.
Po spłacie trzeba zabezpieczenia usunąć. Od wniosku o wykreślenie wpisu w księdze wieczystej pobiera się połowę opłaty należnej od wniosku o wpis (art. 46), czyli przy hipotece 100 zł. Wykreślenie zastawu rejestrowego kosztuje 100 zł. Bank wydaje zgodę na wykreślenie, ale wniosek zwykle składa właściciel.
Jak uwzględnić te koszty w decyzji
Koszty zabezpieczeń płacisz niezależnie od tego, jak długo korzystasz z kredytu, podobnie jak prowizję. Przy krótkim kredycie albo planowanej wcześniejszej spłacie ich udział w koszcie jest większy. Doliczaj je do rachunku przy porównywaniu propozycji – jeden bank może chcieć hipoteki, drugi zadowoli się zastawem i gwarancją. Pełną listę pozycji kosztu opisuje artykuł o tym, czym jest prowizja za udzielenie kredytu i inne opłaty, a ratę policzysz w kalkulatorze raty kredytu firmowego.
Czytaj dalej
Zobacz też
Opłata za gotowość
Opłata za gotowość kredytu, czyli prowizja od niewykorzystanego limitu: za co bank ją pobiera, jak się ją…
Kredyt w euro
Kredyt w euro dla firmy: kiedy ma sens, ryzyko kursowe i hedging naturalny, EURIBOR, przewalutowanie i spread…
RRSO i roczny koszt
RRSO kredytu firmowego: dlaczego bank nie musi go podawać firmie i jak samemu policzyć roczny koszt kredytu z…
Oprocentowanie kredytu
Jak działa oprocentowanie kredytu dla firmy: wskaźnik referencyjny i marża, stopa stała i zmienna, od czego…
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy mogę zlecić wycenę własnemu rzeczoznawcy?
Banki zwykle przyjmują operaty od rzeczoznawców majątkowych, ale mają własne wymagania co do ich treści, aktualności, a czasem listę akceptowanych wykonawców. Zapytaj bank przed zleceniem wyceny.
Czy opłaty sądowe za wpisy mogą się zmienić?
Tak, ustawodawca może zmienić ustawę o kosztach sądowych. Kwoty w tym artykule podajemy według stanu na 5 listopada 2026 r.
Kto płaci za zabezpieczenie na majątku wspólnika?
Zwykle firma albo osoba, która je ustanawia – zależnie od ustaleń z bankiem i między wspólnikami. Opłaty urzędowe są takie same bez względu na to, czyja to nieruchomość.