Krótka odpowiedź
Dotacja to bezzwrotne wsparcie ze środków publicznych na określony projekt, a kredyt to pieniądze banku, które trzeba oddać z odsetkami. Wybór rzadko jest „albo-albo”: dotacja pokrywa zwykle tylko część wydatków i często wypłacana jest jako zwrot kosztów już poniesionych, więc resztę i czas oczekiwania firma finansuje kredytem albo środkami własnymi.
Najważniejsze różnice
Dotacja i kredyt odpowiadają na inne pytania. Instytucja przyznająca dotację sprawdza, czy projekt spełnia cele programu i kryteria konkursu. Bank sprawdza, czy firma będzie w stanie spłacić dług, czyli jej zdolność kredytową.
| Cecha | Dotacja | Kredyt bankowy |
|---|---|---|
| Zwrot | Nie trzeba spłacać, jeśli firma dotrzyma warunków umowy | Spłata kapitału z odsetkami według harmonogramu |
| Kto decyduje | Instytucja ogłaszająca nabór, zwykle w konkursie | Bank, po ocenie zdolności kredytowej |
| Na co | Tylko wydatki kwalifikowalne z budżetu projektu | Cel z umowy kredytu, uzgodniony z bankiem |
| Kiedy dostępna | Tylko w czasie naboru, do wyczerpania puli | Przez cały rok, jeśli bank zaakceptuje firmę |
| Czas | Ocena wniosku trwa zwykle miesiącami | Zależy od banku, kwoty i kompletu dokumentów |
| Obowiązki po | Rozliczenie, kontrole, utrzymanie efektów projektu | Spłata rat, kowenanty, sprawozdania dla banku |
Wydatki kwalifikowalne to koszty, które program pozwala sfinansować dotacją. Według Portalu Funduszy Europejskich fundusze mogą sfinansować tylko określone wydatki, a ich listę podaje regulamin naboru. Dotacja jest też pomocą publiczną – korzyścią ze środków publicznych, która ma limity, np. w ramach pomocy de minimis albo przepisów o pomocy regionalnej.
Dlaczego dotacja zwykle potrzebuje kredytu
Są trzy powody, dla których firma z przyznaną dotacją i tak idzie do banku.
Wkład własny. Dotacja pokrywa określony procent wydatków kwalifikowalnych, a resztę firma finansuje sama. Do tego dochodzą wydatki niekwalifikowalne, np. część kosztów budowy czy wyposażenia spoza budżetu projektu. Wkład własny można pokryć gotówką firmy albo kredytem inwestycyjnym, jeśli regulamin programu na to pozwala.
Refundacja zamiast pieniędzy z góry. Według Portalu Funduszy Europejskich beneficjent składa wniosek o płatność, by zrefundować poniesione koszty, czyli otrzymać ich zwrot. Firma najpierw płaci dostawcom, potem rozlicza wydatki i czeka na weryfikację. Część programów przewiduje zaliczki liczone na podstawie kosztów planowanych na kolejny okres. Tę lukę finansuje kredyt pomostowy, spłacany z otrzymanej refundacji.
VAT. Jeśli VAT nie jest wydatkiem kwalifikowalnym, a firma odzyska go dopiero z deklaracji, przez pewien czas musi go sfinansować sama – służy do tego kredyt na VAT.
Ratę części inwestycyjnej sprawdzisz w kalkulatorze raty kredytu firmowego. Policz też wariant, w którym refundacja przychodzi kilka miesięcy później, niż zakładasz.
Szukasz kredytu dla firmy?
Opisz cel i kwotę – odpowiedzą partnerzy z opublikowanej listy.
Gdy dotacja spłaca kredyt
Jest też trzecia forma: program, w którym dotacja nie trafia do firmy, tylko spłaca część jej kredytu. Tak działały np. premia technologiczna i premia ekologiczna z programu FENG – według BGK premia wpływa na rachunek w banku kredytującym i zmniejsza kapitał do spłaty. Mechanizm i stan naborów opisują artykuły o kredycie technologicznym i kredycie ekologicznym.
W takim modelu bank i instytucja wspierająca oceniają firmę równolegle. Bank zwykle musi najpierw potwierdzić gotowość udzielenia kredytu, np. promesą kredytową, czyli warunkową deklaracją finansowania.
Ryzyka połączenia dotacji z kredytem
Największe ryzyko to sytuacja, w której dotacja przychodzi później albo w mniejszej kwocie. Według Portalu Funduszy Europejskich przy nieprzestrzeganiu zasad, np. przy wyborze dostawców, firma może musieć zwrócić część dotacji. Kredyt trzeba wtedy spłacić z innych pieniędzy.
Drugie ryzyko to trwałość projektu – okres po zakończeniu projektu, w którym firma musi utrzymać jego efekty, np. nie sprzedawać kupionej maszyny. Zmiana planów biznesowych w tym czasie może oznaczać zwrot wsparcia. Bank to wie i przy kredycie pomostowym zwykle żąda cesji wierzytelności z umowy o dofinansowanie.
Czytaj dalej
Zobacz też
Fundusze europejskie
Fundusze europejskie dla firm 2021–2027: programy krajowe i regionalne, gdzie szukać naborów, dotacje a…
Fundusze poręczeniowe
Poręczenie funduszu poręczeniowego: jak regionalne fundusze zabezpieczają kredyt firmy, ile kosztują, jak…
Pożyczki z funduszy
Pożyczki z funduszy regionalnych dla firm: kto ich udziela, czym różnią się od kredytu w banku i jak policzyć…
Dopłata do odsetek
Dopłata do oprocentowania kredytu firmowego: jak działa, dlaczego liczy się do limitu de minimis i jakie…
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy lepiej najpierw starać się o dotację, czy o kredyt?
Zwykle równolegle. Do wniosku o dotację często trzeba wykazać źródło wkładu własnego, a bank chętniej finansuje projekt z podpisaną umową o dofinansowanie. Kolejność warto ustalić z bankiem przed złożeniem wniosku o dotację.
Czy dotacja zwiększa zdolność kredytową firmy?
Pośrednio. Bank uwzględnia, że część wydatków zostanie zwrócona, ale do czasu wypłaty traktuje dotację jako należność obarczoną ryzykiem. Sama umowa o dofinansowanie nie zastępuje oceny przepływów firmy.
Co zrobić, gdy bank odmówi kredytu po przyznaniu dotacji?
Możesz złożyć wniosek w innym banku albo zmienić strukturę finansowania, np. zwiększyć wkład własny. Bez źródła finansowania projekt może jednak nie ruszyć w terminie z umowy o dofinansowanie, dlatego rozmowę z bankiem warto zacząć przed wnioskiem o dotację.