Słownik pojęć kredytowych dla firm

Pisemna zmiana umowy kredytu, np. wydłużenie okresu, zmiana harmonogramu albo zabezpieczeń. Bank może pobrać za nią opłatę. Więcej o tym, co zawiera umowa kredytu dla firmy.

Stopniowa spłata kapitału kredytu w kolejnych ratach. Nie mylić z amortyzacją środków trwałych, czyli rozłożeniem ich kosztu w czasie.

Poręczenie złożone na wekslu, w którym poręczyciel odpowiada tak samo jak osoba, za którą poręczył (Prawo wekslowe). Bank często prosi o awal właściciela lub wspólnika na wekslu in blanco firmy. Różnice między awalem a poręczeniem cywilnym opisuje artykuł poręczenie kredytu firmowego.

Państwowy bank rozwoju, który m.in. udziela gwarancji spłaty kredytów dla firm, np. gwarancji de minimis. Kredytu udziela bank komercyjny, a BGK zabezpiecza jego część.

Rejestr, do którego wierzyciele – nie tylko banki – przekazują informacje o niezapłaconych zobowiązaniach firm i osób. Bank może sprawdzić w nim firmę przy ocenie wniosku.

Baza danych o kredytach i ich spłacie, zasilana przez banki i inne instytucje. Bank sprawdza w niej historię kredytową firmy i jej właścicieli. Szczegóły opisuje artykuł o tym, czym jest BIK firmowy.

Opis planowanego przedsięwzięcia z założeniami i prognozą przychodów, kosztów oraz przepływów pieniężnych na okres kredytu. Bank wymaga go zwykle przy kredycie inwestycyjnym i przy młodej firmie. Co powinien zawierać, wyjaśnia artykuł biznesplan do kredytu inwestycyjnego.

Przelew na bank praw do zapłaty od odbiorców firmy jako zabezpieczenie kredytu (art. 509 Kodeksu cywilnego). Gdy firma nie spłaca kredytu, bank może żądać zapłaty bezpośrednio od odbiorców.

Przeniesienie na bank prawa do odszkodowania z ubezpieczenia, np. budynku lub maszyny. Jeśli zabezpieczenie ulegnie zniszczeniu, odszkodowanie trafi do banku.

Liczba dni od zapłaty dostawcy do otrzymania zapłaty od klienta: czas zalegania zapasów plus czas spływu należności minus termin płatności zobowiązań. Im dłuższy cykl, tym więcej pieniędzy firma musi mieć w obrocie. Przykład: zapasy 40 dni + należności 50 dni − zobowiązania 30 dni = 60 dni. Więcej w artykule kapitał obrotowy firmy.

Rozstrzygnięcie banku o udzieleniu kredytu, często z warunkami, które firma musi spełnić przed podpisaniem umowy lub wypłatą. Decyzja nie jest jeszcze umową kredytu. Szczegóły opisuje artykuł decyzja kredytowa.

Dokument, w którym wystawca weksla in blanco i bank ustalają, kiedy i do jakiej kwoty bank może uzupełnić weksel. Chroni firmę przed wypełnieniem weksla niezgodnie z umową – więcej o tym, jak działa weksel in blanco.

Suma zadłużenia oprocentowanego firmy (kredyty, pożyczki, leasingi) pomniejszona o gotówkę na rachunkach. Bank używa go do oceny, w ile lat firma mogłaby spłacić długi z wyników.

Wskaźnik pokazujący, ile lat zysku operacyjnego przed amortyzacją (EBITDA) potrzeba na spłatę długu netto. Często pojawia się w kowenantach; dopuszczalny poziom ustala bank. Przykład: kredyty 900 000 zł i leasing 300 000 zł minus gotówka 200 000 zł daje dług netto 1 000 000 zł; przy EBITDA 500 000 zł wskaźnik wynosi 2,0. Więcej w artykule dług netto do EBITDA.

Sprawozdania, deklaracje i ewidencje, na podstawie których bank ocenia firmę – np. bilans, rachunek zysków i strat, KPiR, PIT lub CIT. Listę zawiera artykuł o tym, jakie są dokumenty do kredytu firmowego.

Stosunek środków wypracowanych przez firmę do sumy rat kapitału i odsetek w danym okresie. Wynik powyżej 1 oznacza, że firma zarabia więcej, niż wynosi obsługa długu. Przykład: przy 360 000 zł środków na obsługę długu i ratach 300 000 zł rocznie DSCR wynosi 1,2.

Zysk przed odsetkami, podatkami i amortyzacją. Bank traktuje go jako przybliżenie gotówki z działalności, np. w kowenancie „dług do EBITDA”.

Finansowanie faktur: firma przelewa na faktora prawo do zapłaty od odbiorcy i dostaje zaliczkę przed terminem płatności. To inny produkt niż kredyt – porównanie w artykule kredyt czy faktoring.

Instytucja, zwykle regionalna, która poręcza część kredytu małej lub średniej firmy za opłatą, gdy firma ma za mało własnych zabezpieczeń. Zasady opisuje artykuł poręczenie funduszu poręczeniowego.

Jednostronne zobowiązanie banku do zapłaty kontrahentowi firmy, jeśli spełnione zostaną warunki gwarancji (art. 81 Prawa bankowego). To osobny produkt, nie kredyt – opisuje go strona gwarancja bankowa.

Gwarancja BGK zabezpieczająca część kredytu firmy, udzielana jako pomoc de minimis. Warunki ustala BGK, a ich opis znajdziesz na stronie kredyt z gwarancją de minimis.

Załącznik do umowy z terminami i kwotami rat – z podziałem na kapitał i odsetki. Zmienia się przy oprocentowaniu zmiennym albo wcześniejszej spłacie.

Ograniczone prawo rzeczowe na nieruchomości, które zabezpiecza kredyt i pozwala bankowi zaspokoić się z nieruchomości przed innymi wierzycielami. Wpisuje się ją do księgi wieczystej. Więcej o tym, jak działa hipoteka jako zabezpieczenie kredytu.

Firma prowadzona przez jedną osobę fizyczną wpisaną do CEIDG. Przedsiębiorca odpowiada za długi firmy całym majątkiem osobistym, a kredyt na cele prywatne jest dla niego kredytem konsumenckim.

Kwota pożyczona od banku, bez odsetek i opłat. Spłata kapitału nie jest kosztem uzyskania przychodu.

Pieniądze zaangażowane w bieżącą działalność: zapasy, należności i gotówka pomniejszone o zobowiązania krótkoterminowe (kapitał obrotowy netto). Rosnąca sprzedaż zwykle zwiększa zapotrzebowanie na niego. Przykład: aktywa obrotowe 800 000 zł minus zobowiązania krótkoterminowe 500 000 zł daje kapitał obrotowy netto 300 000 zł. Więcej w artykule kapitał obrotowy firmy.

Część majątku firmy finansowana przez właścicieli: wniesiony kapitał i zatrzymane zyski pomniejszone o straty. Bank sprawdza jego wysokość i udział w sumie bilansowej – co jeszcze czyta w bilansie, wyjaśnia artykuł jak bank analizuje sprawozdanie finansowe.

Okres na początku kredytowania, w którym firma nie spłaca kapitału, a czasem także odsetek. Warunki określa umowa – szczegóły w artykule karencja w spłacie kredytu.

Wspólnik spółki komandytowej, który odpowiada za jej zobowiązania bez ograniczenia. Jest nim często spółka z o.o., a wtedy bank zwykle chce dodatkowego poręczenia – opisuje to strona kredyt dla spółki jawnej i komandytowej.

Warunek w umowie kredytu, który firma musi spełniać w czasie jego trwania, np. utrzymanie wskaźnika zadłużenia albo przeprowadzanie wpływów przez rachunek w banku. Opisuje je artykuł kowenanty w umowie kredytu.

Uproszczona ewidencja podatkowa przedsiębiorców rozliczających PIT. Wpływ kredytu i spłaty kapitału się do niej nie wpisuje – tylko zapłacone odsetki i opłaty.

Kredyt na zakup, budowę lub remont nieruchomości firmowej, zabezpieczony hipoteką. Opis znajdziesz na stronie kredyt hipoteczny dla firm.

Kredyt na zakup lub wytworzenie majątku trwałego – maszyn, budynków, wyposażenia – spłacany zwykle przez kilka lat. Opis znajdziesz na stronie kredyt inwestycyjny.

Kredyt, który spłaca kilka innych zobowiązań firmy i zastępuje je jednym. Szczegóły: kredyt konsolidacyjny dla firm.

Kredyt wypłacany jednorazowo lub w transzach i spłacany według harmonogramu – spłacona kwota nie jest ponownie dostępna. Taką formę ma zwykle kredyt inwestycyjny. Różnice opisuje artykuł kredyt odnawialny a nieodnawialny.

Kredyt na bieżące potrzeby firmy, np. zakup towaru, wynagrodzenia czy zapłatę dostawcom. Opis znajdziesz na stronie kredyt obrotowy.

Kredyt, w którym spłacona kwota znów jest dostępna w ramach limitu przez okres umowy. Taką formę ma zwykle kredyt w rachunku bieżącym.

Kredyt na okres oczekiwania na dotację lub inne pewne wpływy, spłacany z tych pieniędzy. Opis: kredyt pomostowy na dotację.

Limit na firmowym koncie, z którego firma korzysta w miarę potrzeb, płacąc odsetki od wykorzystanej kwoty. Opis znajdziesz na stronie kredyt w rachunku bieżącym.

Strona umowy kredytu, która otrzymuje pieniądze i zobowiązuje się je zwrócić – w kredycie firmowym przedsiębiorca lub spółka.

Wydatek poniesiony w celu osiągnięcia przychodu lub zabezpieczenia jego źródła, który obniża podatek dochodowy (art. 15 ust. 1 ustawy o CIT). Odsetki od kredytu firmowego są nim po zapłacie – szczegóły w artykule odsetki od kredytu w kosztach firmy.

Umowa, w której finansujący oddaje firmie rzecz do używania za raty i pozostaje jej właścicielem (art. 709¹ Kodeksu cywilnego). To inny produkt niż kredyt – porównanie w artykule kredyt czy leasing.

Ograniczenie zaliczania do kosztów podatkowych nadwyżki kosztów odsetek i podobnych opłat (art. 15c ustawy o CIT). Ma znaczenie głównie dla firm o dużym zadłużeniu.

Jedna umowa z bankiem, w ramach której firma korzysta z kilku produktów, np. kredytu w rachunku, gwarancji i akredytyw. Opis: linia wielocelowa dla firmy.

Okres, w którym firma musi zapłacić za towar, materiały lub wynagrodzenia, zanim dostanie pieniądze od klientów. Finansuje się ją kapitałem własnym, kredytem obrotowym, limitem w rachunku albo faktoringiem.

Część oprocentowania ustalana przez bank, doliczana do wskaźnika referencyjnego przy oprocentowaniu zmiennym. Zależy m.in. od oceny ryzyka firmy i zabezpieczeń. Przykład: przy wskaźniku 4% i marży 2,5% oprocentowanie wynosi 6,5%.

Kontrola sytuacji firmy przez bank w czasie spłaty: składanie sprawozdań, sprawdzanie obrotów na rachunku, kowenantów i stanu zabezpieczeń. Zasady opisuje artykuł monitoring kredytu przez bank.

Przedłużenie kredytu w rachunku bieżącym lub innego limitu na kolejny okres, zwykle po przeglądzie sytuacji firmy przez bank. Bank może odnowić limit na tych samych lub zmienionych warunkach albo go nie odnowić – więcej o tym, jak przebiega odnowienie kredytu w rachunku bieżącym.

Wynagrodzenie banku za korzystanie z pożyczonych pieniędzy, liczone od salda kredytu według oprocentowania.

Podwyższone odsetki, które bank nalicza od zaległej kwoty po terminie płatności. Ich wysokość ogranicza Kodeks cywilny przez odsetki maksymalne za opóźnienie.

Odsetki doliczone do kapitału kredytu zamiast zapłacone. Moment zaliczenia ich do kosztów podatkowych warto ustalić z księgowym.

Czas od wypłaty kredytu do terminu spłaty ostatniej raty. Dłuższy okres oznacza niższą ratę, ale zwykle więcej odsetek łącznie.

Wycena nieruchomości sporządzona przez rzeczoznawcę majątkowego. Bank opiera na niej wartość zabezpieczenia hipotecznego, a koszt operatu ponosi zwykle firma. Inne koszty opisuje artykuł koszty ustanowienia zabezpieczeń.

Opłata od niewykorzystanej części przyznanego limitu kredytowego, pobierana za to, że bank trzyma pieniądze do dyspozycji firmy. Jej wysokość i sposób liczenia określa umowa. Przykład: przy limicie 200 000 zł, średnim wykorzystaniu 120 000 zł i opłacie 0,5% rocznie od niewykorzystanej kwoty firma płaci 400 zł za rok. Więcej w artykule opłata za gotowość kredytu.

Oprocentowanie niezmienne przez cały okres kredytu lub jego część. Rata jest przewidywalna, nawet gdy stopy rynkowe rosną.

Oprocentowanie równe wskaźnikowi referencyjnemu powiększonemu o marżę banku, aktualizowane w terminach z umowy. Opisuje je artykuł oprocentowanie kredytu dla firmy.

W serwisie Finaxio: broker, doradca kredytowy lub bank z listy partnerów, do którego trafia zapytanie firmy. O kredycie decyduje zawsze bank.

Upoważnienie banku do pobierania z rachunku firmy kwot należnych z umowy kredytu. Częste dodatkowe zabezpieczenie.

Zdolność firmy do regulowania zobowiązań w terminie. Firma może mieć zysk i jednocześnie problemy z płynnością, gdy klienci płacą później, niż trzeba zapłacić dostawcom – opisuje to artykuł płynność finansowa firmy.

Oświadczenie dłużnika w akcie notarialnym, że w razie niespłaty bank może prowadzić egzekucję bez procesu sądowego, po nadaniu aktowi klauzuli wykonalności (Kodeks postępowania cywilnego). Banki często go wymagają przy większych kredytach.

Nazwa nowego wskaźnika referencyjnego opartego na stawce overnight, który ma docelowo zastąpić WIBOR (wcześniej opisywany jako WIRON). Harmonogram zmian ustalają KNF i Narodowa Grupa Robocza – szczegóły w artykule WIBOR a kredyt firmowy.

Pomoc publiczna o niewielkiej wartości, którą jedno przedsiębiorstwo może otrzymać do limitu 300 000 euro w okresie trzech lat (rozporządzenie Komisji (UE) 2023/2831). Wlicza się do niej m.in. gwarancja BGK – więcej w artykule pomoc de minimis.

Zobowiązanie innej osoby lub firmy, że spłaci kredyt, jeśli kredytobiorca tego nie zrobi. Często poręczają właściciele spółki.

Pożyczka udzielana przez podmiot inny niż bank na podstawie Kodeksu cywilnego. Różnice opisuje artykuł kredyt bankowy czy pożyczka pozabankowa.

Wsparcie w ramach kredytu technologicznego, z którego spłaca się część kredytu zaciągniętego na wdrożenie nowej technologii. Dostępność zależy od naborów ogłaszanych przez operatora programu – stan opisuje artykuł kredyt technologiczny.

Pisemna zapowiedź banku, że udzieli kredytu po spełnieniu określonych warunków. Przydaje się np. w przetargach i przy wnioskach o dotację.

Jednorazowa opłata za udzielenie kredytu, zwykle liczona jako procent kwoty. Opisuje ją artykuł prowizja za udzielenie kredytu. Przykład: prowizja 1,5% od kredytu 400 000 zł to 6 000 zł.

Zmiana jednoosobowej działalności gospodarczej w jednoosobową spółkę kapitałową, która przejmuje prawa i obowiązki przedsiębiorcy (Kodeks spółek handlowych). Skutki dla kredytu opisuje strona kredyt po przekształceniu JDG w spółkę.

Wpływy i wydatki gotówki firmy w danym okresie, z podziałem na działalność operacyjną, inwestycyjną i finansową. Bank ocenia z nich, czy firma ma realne pieniądze na raty, a nie tylko zysk księgowy – więcej o tym, czym są przepływy pieniężne firmy (cash flow).

Przeniesienie na bank własności rzeczy (np. maszyny) do czasu spłaty kredytu, przy czym firma nadal z niej korzysta. Więcej: zastaw rejestrowy i przewłaszczenie.

Ostatnia rata kredytu wyraźnie wyższa od pozostałych, bo obejmuje niespłaconą wcześniej część kapitału. Obniża raty w trakcie kredytu, ale wymaga przygotowania pieniędzy lub refinansowania na koniec. Przykład: z kredytu 300 000 zł raty spłacają 200 000 zł kapitału, a ostatnia rata balonowa wynosi 100 000 zł. Więcej w artykule harmonogram spłaty kredytu.

Wewnętrzna ocena ryzyka firmy w banku, wyrażona w skali klas, liczona z danych finansowych, informacji jakościowych i historii spłat. Wpływa na decyzję, marżę i wymagane zabezpieczenia – opisuje to artykuł rating kredytowy firmy w banku.

Spłata, w której część kapitałowa jest stała, a odsetki maleją wraz z saldem – pierwsze raty są najwyższe. Łącznie odsetek jest mniej niż przy ratach równych.

Spłata, w której cała rata (kapitał i odsetki) jest stała przy niezmiennym oprocentowaniu. Policzysz ją w kalkulatorze raty kredytu firmowego.

Spłata dotychczasowego kredytu nowym, zwykle na lepszych warunkach albo z dłuższym okresem. Bank ocenia je jak każdy wniosek.

Zmiana warunków spłaty uzgodniona z bankiem, gdy firma ma trudności – np. wydłużenie okresu lub czasowe obniżenie rat. Opis: restrukturyzacja kredytu firmowego.

Średnia liczba dni, po których klienci płacą firmie: należności podzielone przez przychody ze sprzedaży i pomnożone przez liczbę dni w okresie. Przykład: należności 250 000 zł przy rocznej sprzedaży 1 825 000 zł to rotacja 50 dni.

Średnia liczba dni, przez które towar lub materiały leżą w magazynie przed sprzedażą lub zużyciem. Długa rotacja oznacza, że w zapasach jest zamrożone więcej pieniędzy. Wskaźniki rotacji opisuje artykuł wskaźniki płynności firmy.

Wskaźnik łącznego kosztu kredytu w skali roku, obowiązkowy w kredytach konsumenckich. W kredycie dla firm bank nie musi go podawać – porównuj koszt całkowity.

Ryzyko, że zmiana kursu waluty zwiększy ratę lub saldo kredytu w walucie obcej, liczone w złotych. Ogranicza je przychód w tej samej walucie (zabezpieczenie naturalne). Przykład: kredyt 100 000 euro przy kursie 4,30 zł to 430 000 zł, a przy kursie 4,50 zł – 450 000 zł. Więcej w artykule kredyt w euro dla firmy.

Kwota kapitału pozostała do spłaty w danym dniu. Od niej bank nalicza odsetki.

Różnica między kursem kupna i sprzedaży waluty w banku. Ma znaczenie przy kredycie w walucie obcej.

Część kredytu wypłacana po spełnieniu warunków, np. po kolejnym etapie inwestycji. Typowa w kredytach inwestycyjnych i budowlanych.

Tytuł egzekucyjny, np. wyrok sądu lub akt notarialny z poddaniem się egzekucji, zaopatrzony w klauzulę wykonalności – podstawa egzekucji przez komornika (art. 776 Kodeksu postępowania cywilnego). Jak bank korzysta z niego wobec zabezpieczeń, opisuje artykuł egzekucja z zabezpieczenia kredytu.

Umowa, w której bank oddaje do dyspozycji kwotę na określony cel, a kredytobiorca zwraca ją z odsetkami (art. 69 Prawa bankowego). Zawiera się ją zawsze bezpośrednio z bankiem.

Wypłata pieniędzy z kredytu po podpisaniu umowy i spełnieniu warunków – jednorazowo, w transzach albo bezpośrednio na faktury dostawców. Szczegóły opisuje artykuł uruchomienie kredytu.

Pisemna zgoda banku na odstąpienie od skutków naruszenia warunku umowy, np. kowenantu, jednorazowo albo na określony czas. Bank może za nią pobrać opłatę lub zmienić warunki – opisuje to artykuł naruszenie kowenantu.

Lista czynności, które firma musi wykonać przed wypłatą kredytu, np. ustanowienie hipoteki, wniesienie wkładu własnego, przedstawienie polisy z cesją czy pozwolenia na budowę. Do ich spełnienia bank nie wypłaca pieniędzy.

Spłata całości lub części kredytu przed terminem z harmonogramu. Umowa może przewidywać za nią opłatę – opisuje to artykuł wcześniejsza spłata kredytu firmowego.

Weksel podpisany przez firmę bez wpisanej sumy, którą bank uzupełnia zgodnie z deklaracją wekslową, gdy kredyt nie jest spłacany. Szczegóły: weksel in blanco.

Wskaźnik referencyjny oprocentowania na rynku międzybankowym w Polsce, stosowany w kredytach o zmiennym oprocentowaniu. Jest wygaszany i docelowo zastąpi go wskaźnik oparty na stawce overnight.

Działania banku zmierzające do odzyskania zaległych kwot – od przypomnień i wezwań, przez wypowiedzenie umowy, po egzekucję. Etapy opisuje artykuł windykacja kredytu firmowego.

Część inwestycji finansowana z pieniędzy firmy, a nie z kredytu. Bank często go wymaga w kredycie inwestycyjnym i hipotecznym. Przykład: przy inwestycji za 500 000 zł i wkładzie 20% firma wnosi 100 000 zł, a kredyt wynosi 400 000 zł.

Formalny dokument składany w banku z opisem firmy, celu, kwoty, okresu i zabezpieczeń, z załącznikami finansowymi. Finaxio nie zbiera wniosków – jak go przygotować, wyjaśnia artykuł wniosek o kredyt dla firmy.

Aktywa obrotowe podzielone przez zobowiązania krótkoterminowe. Pokazuje, czy majątek obrotowy wystarcza na pokrycie bieżących zobowiązań. Przykład: 800 000 zł aktywów obrotowych i 500 000 zł zobowiązań krótkoterminowych to wskaźnik 1,6.

Aktywa obrotowe pomniejszone o zapasy, podzielone przez zobowiązania krótkoterminowe. Jest ostrzejszy niż płynność bieżąca, bo pomija towar, którego nie da się szybko sprzedać. Przykład: (800 000 zł − 300 000 zł zapasów) / 500 000 zł = 1,0. Więcej w artykule wskaźniki płynności firmy.

Rynkowa stopa procentowa (np. WIBOR, POLSTR), do której bank dolicza marżę w oprocentowaniu zmiennym.

Rozwiązanie umowy przez bank, np. przy zaległościach lub naruszeniu warunków, po którym cały kredyt staje się wymagalny. Opis: wypowiedzenie umowy kredytu przez bank.

Prawo banku do odzyskania pieniędzy, gdy firma nie spłaca kredytu – np. hipoteka, zastaw, weksel czy poręczenie. Rodzaje opisuje artykuł zabezpieczenie kredytu firmowego.

Tymczasowe prowadzenie firmy osoby fizycznej po jej śmierci przez zarządcę sukcesyjnego, powołanego przez przedsiębiorcę za życia albo po jego śmierci przez małżonka lub spadkobierców (ustawa o zarządzie sukcesyjnym z 2018 r.). Pozwala utrzymać umowy firmy do czasu przejęcia jej przez następców – opisuje to artykuł kredyt firmy po śmierci właściciela JDG.

Zabezpieczenie na rzeczach ruchomych lub prawach (np. maszynach, pojazdach), wpisywane do rejestru zastawów. Firma nadal korzysta z przedmiotu zastawu.

Dokument z wartością otrzymanej pomocy de minimis w złotych i euro. Firma przedstawia je przy kolejnych wnioskach o pomoc, np. o gwarancję BGK.

Zdolność firmy do spłaty kredytu z odsetkami w terminach z umowy, oceniana przez bank. Szacunkowo sprawdzisz ją w kalkulatorze zdolności kredytowej firmy, a zasady opisuje artykuł zdolność kredytowa firmy.

Zgoda małżonka przedsiębiorcy pozostającego we wspólności majątkowej na zaciągnięcie kredytu. Pozwala bankowi dochodzić spłaty także z majątku wspólnego, dlatego bank często o nią prosi – więcej przy stronie kredyt dla JDG.

Dyspozycja automatycznego przelewu raty z rachunku firmy. Ułatwia terminową spłatę, ale nie zastępuje kontroli salda.