Umowa kredytu dla firmy – co zawiera i co sprawdzić
Umowa kredytu firmowego to kilkadziesiąt stron postanowień, regulaminów i załączników. Większość z nich ma znaczenie dopiero wtedy, gdy coś pójdzie inaczej niż w planie – dlatego warto przeczytać je wcześniej.
Opracowanie: redakcja Finaxio · Aktualizacja:
Krótka odpowiedź
W umowie kredytu bank oddaje firmie do dyspozycji określoną kwotę na ustalony cel, a firma zobowiązuje się wykorzystać ją zgodnie z umową, zwrócić z odsetkami w terminach spłaty i zapłacić prowizję. Prawo bankowe wymaga formy pisemnej i wymienia elementy, które umowa powinna określać – resztę warunków ustalają strony.
Czym jest umowa kredytu
Umowę kredytu definiuje art. 69 ust. 1 Prawa bankowego: bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel. Kredytobiorca zobowiązuje się korzystać z niej na warunkach umowy, zwrócić wykorzystaną kwotę z odsetkami w oznaczonych terminach i zapłacić prowizję.
Z definicji wynikają dwie cechy ważne dla firmy. Kredyt jest celowy – bank może kontrolować, czy pieniądze idą na cel z umowy. Odsetki płacisz od kwoty wykorzystanej, a za gotowość banku do wypłaty może należeć się osobna prowizja od kwoty niewykorzystanej, jeśli umowa ją przewiduje (art. 77).
Kredyt firmowy zawiera przedsiębiorca na cel związany z działalnością. Przepisy o kredycie konsumenckim, w tym obowiązek podania RRSO czy ustawowe prawo odstąpienia od umowy, go nie obejmują, a wiele kwestii rozstrzyga sama umowa. Kredyt na cele prywatne to sprawa do załatwienia bezpośrednio w banku, na innych zasadach.
Co umowa musi określać
Umowa kredytu powinna być zawarta na piśmie. Art. 69 ust. 2 Prawa bankowego wymienia elementy, które powinna określać w szczególności:
- Strony: bank i kredytobiorca
- Kwota i waluta: ile i w jakiej walucie
- Cel: na co kredyt został udzielony
- Spłata: zasady i terminy spłaty
- Oprocentowanie: wysokość i warunki zmiany
- Zabezpieczenie: sposób zabezpieczenia spłaty
- Kontrola: uprawnienia banku do kontroli wykorzystania i spłaty
- Wypłata: terminy i sposób udostępnienia środków
- Prowizja: wysokość, jeżeli umowa ją przewiduje
- Zmiany: warunki zmiany i rozwiązania umowy
Przy kredycie denominowanym lub indeksowanym do waluty obcej umowa musi też opisywać zasady ustalania kursów. W praktyce te elementy rozpisane są w umowie, regulaminie kredytowania i tabeli opłat – wszystkie te dokumenty są częścią umowy.
Szukasz kredytu dla firmy?
Opisz cel i kwotę – odpowiedzą partnerzy z opublikowanej listy.
Warunki uruchomienia i wypłata
Podpisanie umowy nie oznacza, że pieniądze od razu trafią na rachunek. Umowa wymienia warunki uruchomienia, np. ustanowienie zabezpieczeń, dostarczenie polisy z cesją, złożenie oświadczenia o poddaniu się egzekucji, przedstawienie faktur czy kosztorysu inwestycji. Dopiero po ich spełnieniu bank wypłaca kredyt, jednorazowo albo w transzach.
Zwróć uwagę na termin, w którym trzeba spełnić warunki, i na skutki jego przekroczenia. Przy kredycie inwestycyjnym bank często wypłaca środki bezpośrednio wykonawcom albo dostawcom, na podstawie faktur.
Oprocentowanie, prowizje i harmonogram
Przy oprocentowaniu zmiennym umowa musi określać warunki zmiany stopy procentowej, a bank powiadamia o każdej zmianie w sposób z umowy (art. 76). Oprocentowanie zmienne składa się zwykle ze wskaźnika referencyjnego i marży banku. Mechanizm opisuje artykuł, jak działa oprocentowanie kredytu dla firmy.
Harmonogram określa terminy i wysokość rat, a także ewentualną karencję, czyli okres bez spłaty kapitału. Kwoty z harmonogramu możesz porównać z wynikiem w kalkulatorze raty kredytu firmowego.
Obowiązki firmy w czasie trwania umowy
Kredytobiorca musi umożliwić bankowi ocenę sytuacji finansowej i kontrolę wykorzystania kredytu, a w czasie umowy przedstawiać na żądanie banku potrzebne informacje i dokumenty (art. 70 ust. 3 i art. 74). Umowa zamienia to w konkretne obowiązki: sprawozdania kwartalne, roczne sprawozdanie finansowe, zaświadczenia z ZUS i urzędu skarbowego, informacje o nowych zadłużeniach.
Do tego dochodzą zobowiązania finansowe i organizacyjne, takie jak utrzymanie wskaźników, przeprowadzanie wpływów przez rachunek w banku czy zakaz ustanawiania zabezpieczeń dla innych wierzycieli. Opisuje je artykuł o kowenantach w umowie kredytu.
Co sprawdzić przed podpisaniem
- Cel i sposób wypłaty Sprawdź, czy opis celu pozwala sfinansować wszystko, co planujesz, i jak bank rozlicza wykorzystanie środków.
- Koszt całkowity Zsumuj odsetki, prowizje, opłaty za zmiany w umowie, koszt zabezpieczeń i ubezpieczeń.
- Kowenanty i obowiązki Oceń, czy firma realnie spełni wskaźniki i terminy raportowania przez cały okres kredytu.
- Wcześniejsza spłata Ustal, czy i za jaką opłatą możesz spłacić kredyt przed terminem.
- Przypadki naruszenia Przeczytaj, co bank uznaje za naruszenie umowy i jakie ma wtedy uprawnienia.
Postanowienia kredytu firmowego są w dużej mierze negocjowalne, zwłaszcza przy większych kwotach. Jeśli umowa dotyczy znaczącej kwoty albo zawiera zabezpieczenia z majątku prywatnego, warto, by przeczytał ją prawnik, zanim ją podpiszesz.
Czytaj dalej
Zobacz też
Kowenanty
Kowenanty w umowie kredytu firmowego: wskaźniki finansowe, kowenanty pozafinansowe, jak bank je liczy, co…
Karencja
Karencja w spłacie kredytu dla firmy: karencja w kapitale i w odsetkach, kiedy bank ją przyznaje, jak zmienia…
Wcześniejsza spłata
Wcześniejsza spłata kredytu firmowego: co mówi Prawo bankowe, dlaczego decyduje umowa, opłata za spłatę przed…
Wypowiedzenie umowy
Wypowiedzenie umowy kredytu firmowego przez bank: przesłanki z art. 75 Prawa bankowego, terminy 30 i 7 dni…
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy mogę odstąpić od podpisanej umowy kredytu firmowego?
Ustawowe prawo odstąpienia z przepisów o kredycie konsumenckim nie dotyczy kredytu na cele firmy. Możliwość rezygnacji zależy od umowy, np. przez niewykorzystanie kredytu albo wypowiedzenie na jej zasadach.
Czy bank może zmienić warunki umowy w trakcie jej trwania?
Tylko w sposób i w przypadkach określonych w umowie, np. przy zmianie wskaźnika referencyjnego lub tabeli opłat. Inne zmiany wymagają aneksu podpisanego przez obie strony.
Co się stanie, jeśli wykorzystam kredyt niezgodnie z celem?
Niedotrzymanie warunków udzielenia kredytu może być podstawą do obniżenia kwoty kredytu albo wypowiedzenia umowy przez bank. Zasady opisuje artykuł o tym, kiedy możliwe jest wypowiedzenie umowy kredytu przez bank.