Krótka odpowiedź
Windykacja kredytu firmowego zaczyna się od kontaktu i wezwania do zapłaty, a gdy firma nie spłaca, bank wypowiada umowę i dochodzi całego długu. Do egzekucji komorniczej potrzebuje tytułu wykonawczego – najczęściej nakazu zapłaty z weksla albo aktu notarialnego o poddaniu się egzekucji z klauzulą wykonalności. Bankowy tytuł egzekucyjny (BTE) nie istnieje od 27 listopada 2015 r.
Etapy windykacji kredytu
Windykacja to dochodzenie przez bank spłaty zaległego długu. Kolejność etapów wynika z Prawa bankowego, Kodeksu postępowania cywilnego i umowy, a tempo – z polityki banku i zachowania firmy.
- Windykacja polubowna Telefony, pisma i spotkania z działem monitoringu. Bank sprawdza, czy problem jest przejściowy, i proponuje spłatę zaległości albo rozmowę o nowych warunkach.
- Wezwanie do zapłaty z informacją o restrukturyzacji Bank wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni roboczych i informuje o prawie do wniosku o restrukturyzację zadłużenia (art. 75c Prawa bankowego). Powiadamia też poręczycieli (art. 76a).
- Wypowiedzenie umowy Po upływie terminu wypowiedzenia – co do zasady 30 dni, a przy zagrożeniu upadłością kredytobiorcy 7 dni (art. 75 ust. 2) – cały niespłacony kredyt staje się wymagalny.
- Tytuł wykonawczy Bank uzyskuje dokument, który pozwala skierować sprawę do komornika.
- Egzekucja Komornik zajmuje rachunki, należności, ruchomości albo nieruchomości dłużnika. Równolegle bank może zaspokajać się z zabezpieczeń.
Etapy 1–3 opisują szerzej artykuły o tym, co się dzieje przy opóźnieniu w spłacie kredytu firmowego, i o tym, kiedy możliwe jest wypowiedzenie umowy kredytu przez bank. Poniżej skupiamy się na tym, co dzieje się później.
Bankowy tytuł egzekucyjny już nie istnieje
Przez lata banki mogły same wystawić bankowy tytuł egzekucyjny, a sąd nadawał mu klauzulę wykonalności bez badania sprawy. Ustawa z 25 września 2015 r. uchyliła przepisy o BTE (art. 96–98 Prawa bankowego) z dniem 27 listopada 2015 r. Ta sama ustawa wprowadziła art. 75c o wezwaniu do zapłaty i wniosku o restrukturyzację.
BTE, któremu sąd nadał klauzulę wykonalności na podstawie dawnych przepisów, zachował moc tytułu wykonawczego (art. 11 ust. 3 ustawy zmieniającej). Dla nowych spraw bank korzysta z tych samych dróg co inni wierzyciele. Jeśli ktoś powołuje się dziś na nowo wystawiony BTE, to sygnał, by skonsultować pismo z prawnikiem.
Szukasz kredytu dla firmy?
Opisz cel i kwotę – odpowiedzą partnerzy z opublikowanej listy.
Skąd bank bierze tytuł wykonawczy
Podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy, czyli tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności (art. 776 KPC). W kredytach firmowych najczęściej są to:
- Nakaz zapłaty z weksla Bank wypełnia weksel in blanco zgodnie z deklaracją wekslową i składa pozew. Sąd wydaje nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym przeciwko zobowiązanemu z należycie wypełnionego weksla (art. 485 § 2 KPC) – także przeciwko poręczycielom wekslowym.
- Akt notarialny o poddaniu się egzekucji Przy zawieraniu umowy firma oświadcza u notariusza, że podda się egzekucji do określonej kwoty i do określonego terminu (art. 777 § 1 pkt 4 i 5 KPC). Właściciel nieruchomości obciążonej hipoteką, który nie jest dłużnikiem, może poddać się egzekucji z tej nieruchomości (pkt 6).
- Wyrok albo nakaz z innego postępowania Gdy bank nie ma weksla ani aktu notarialnego, pozywa firmę na zasadach ogólnych.
Przy akcie notarialnym bank składa wniosek o nadanie klauzuli wykonalności. Jeśli wykonanie zależy od zdarzenia, np. od wypowiedzenia umowy, bank musi je udowodnić dokumentem urzędowym albo prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym (art. 786 KPC). Sąd rozpoznaje taki wniosek niezwłocznie, najpóźniej w 3 dni od jego złożenia (art. 781¹ KPC). Firma często dowiaduje się o sprawie dopiero z zawiadomienia komornika.
Jak działa weksel i deklaracja, opisuje artykuł o wekslu in blanco.
Komornik, zabezpieczenia i sprzedaż długu
Z tytułem wykonawczym bank składa wniosek do komornika. Egzekucja może objąć rachunki bankowe firmy, należności od jej odbiorców, ruchomości, nieruchomości, a przy jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG) – cały majątek przedsiębiorcy, także prywatny. Jak bank korzysta z hipoteki, zastawu czy przewłaszczenia, opisuje artykuł o tym, jak wygląda egzekucja z zabezpieczenia kredytu.
Bank może też powierzyć obsługę długu firmie windykacyjnej albo sprzedać wierzytelność. Przelew wierzytelności nie wymaga zgody dłużnika, chyba że sprzeciwia się temu ustawa, umowa albo właściwość zobowiązania (art. 509 Kodeksu cywilnego). Nowy wierzyciel ma te same prawa co bank, ale nie większe – i z nim również można negocjować ugodę.
Co możesz zrobić na każdym etapie
- Odbieraj korespondencję Terminy na odpowiedź, zarzuty i wniosek o restrukturyzację liczą się od doręczenia. Pilnuj aktualnego adresu w banku i w rejestrach.
- Sprawdź wyliczenie długu Poproś bank o zestawienie: kapitał, odsetki umowne, odsetki za opóźnienie, opłaty i koszty. Porównaj je z umową.
- Pilnuj terminów sądowych Od nakazu zapłaty przysługują zarzuty albo sprzeciw w krótkim terminie wskazanym w pouczeniu. Po jego upływie nakaz staje się prawomocny.
- Negocjuj ugodę Rozłożenie długu na raty albo sprzedaż majątku z wolnej ręki bywa korzystniejsza dla obu stron niż licytacja komornicza.
- Skorzystaj z pomocy prawnej Gdy kwestionujesz dług albo podstawę egzekucji, prawnik oceni, czy wchodzi w grę np. powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności (art. 840 KPC).
Gdy zaległości są wobec wielu wierzycieli, warto porozmawiać z doradcą restrukturyzacyjnym o postępowaniu sądowym. Ogólny obraz daje artykuł, na czym polega restrukturyzacja kredytu firmowego.
Czytaj dalej
Zobacz też
Egzekucja z zabezpieczeń
Egzekucja z zabezpieczenia kredytu firmowego: jak bank zaspokaja się z hipoteki, zastawu, przewłaszczenia…
Upadłość a kredyt
Upadłość firmy a kredyt bankowy: kiedy firma jest niewypłacalna, termin na wniosek, co dzieje się z kredytem…
Śmierć właściciela JDG
Kredyt firmy po śmierci właściciela JDG: czy dług przechodzi na spadkobierców, jak działa zarząd sukcesyjny…
Refinansowanie kredytu
Refinansowanie kredytu firmowego: kiedy przeniesienie kredytu do innego banku ma sens, jakie koszty policzyć…
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy bank może skierować sprawę do komornika bez sądu?
Nie. Komornik działa na podstawie tytułu wykonawczego, a klauzulę wykonalności nadaje sąd – także przy akcie notarialnym o poddaniu się egzekucji. W tym ostatnim przypadku sąd nie prowadzi jednak rozprawy o samą zasadność długu.
Czy windykacja zamyka drogę do porozumienia z bankiem?
Nie zamyka. Ugoda jest możliwa także po wypowiedzeniu umowy i w trakcie egzekucji, ale jej warunki zależą od banku i od tego, co firma może realnie zaproponować.
Kto pokrywa koszty egzekucji?
Dłużnik zwraca wierzycielowi koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji, a ściąga się je razem z długiem (art. 770 KPC). Dlatego wcześniejsze porozumienie zwykle wychodzi taniej.