Kapitał obrotowy firmy – co to jest i ile go potrzeba
Firma może mieć dobre wyniki i jednocześnie brak pieniędzy na koncie. Najczęściej winny jest kapitał obrotowy – pieniądze zamrożone w towarze i w fakturach, na które klienci jeszcze nie zapłacili.
Opracowanie: redakcja Finaxio · Aktualizacja:
Krótka odpowiedź
Kapitał obrotowy to pieniądze potrzebne do prowadzenia bieżącej działalności: na zapasy, materiały i finansowanie klientów, którzy płacą z odroczonym terminem. W uproszczeniu to aktywa obrotowe (zapasy, należności, gotówka) minus zobowiązania krótkoterminowe. Im dłużej pieniądze krążą od zakupu do zapłaty od klienta i im szybciej firma rośnie, tym więcej kapitału obrotowego potrzebuje – i tym częściej sięga po kredyt obrotowy.
Kapitał obrotowy w prostych słowach
Każda firma ma dwa rodzaje majątku. Majątek trwały to rzeczy, które służą latami: maszyny, samochody, lokal. Majątek obrotowy to to, co szybko zamienia się w gotówkę: towar w magazynie, materiały do produkcji, faktury wystawione klientom (należności) i pieniądze na rachunku.
Część majątku obrotowego finansują dostawcy, którzy dają firmie termin płatności – to tzw. kredyt kupiecki, czyli odroczona zapłata za towar. Resztę firma musi sfinansować sama: z zysków, z pieniędzy właściciela albo z kredytu. Ta część to kapitał obrotowy, który księgowi liczą jako aktywa obrotowe minus zobowiązania krótkoterminowe.
Ujemny albo bardzo niski kapitał obrotowy oznacza zwykle, że firma finansuje bieżącą działalność z pieniędzy, które za chwilę musi oddać. Bank patrzy na to przy ocenie płynności – opisuje to artykuł o tym, jak wygląda ocena kredytowa firmy przez bank.
Cykl konwersji gotówki
Najlepiej zrozumieć kapitał obrotowy, śledząc drogę pieniędzy. Firma płaci za towar, towar leży w magazynie, potem jest sprzedawany z terminem płatności, a dopiero po kilku tygodniach klient płaci. Czas od zapłaty dostawcy do otrzymania pieniędzy od klienta to cykl konwersji gotówki.
- Rotacja zapasów: ile dni towar leży w magazynie
- Rotacja należności: po ilu dniach płacą klienci
- Rotacja zobowiązań: po ilu dniach Ty płacisz dostawcom
- Cykl konwersji gotówki: zapasy + należności − zobowiązania (w dniach)
Każdy dzień cyklu to dzień, w którym pieniądze firmy są zamrożone. Firma usługowa, która nie ma zapasów i dostaje zapłatę z góry, może mieć cykl bliski zeru, a nawet ujemny. Hurtownia albo firma budowlana, która kupuje materiały i czeka na odbiór robót, ma cykl długi.
Szukasz kredytu dla firmy?
Opisz cel i kwotę – odpowiedzą partnerzy z opublikowanej listy.
Przykład: ile kosztuje wzrost sprzedaży
Przykład pokazuje paradoks rosnącej firmy: im lepiej idzie sprzedaż, tym więcej pieniędzy trzeba „zamrozić” w towarze i fakturach, zanim wrócą z zyskiem. Bez dodatkowego finansowania firmie, która szybko rośnie, może zabraknąć gotówki na zapłatę dostawcom – mimo że jest rentowna.
Skąd wziąć kapitał obrotowy
Najpierw warto sprawdzić, czy da się skrócić cykl: szybciej ściągać należności, zamówić mniej towaru, który długo leży, wynegocjować dłuższe terminy u dostawców. To często najtańsze źródło pieniędzy, bo nie wymaga kredytu.
Gdy to nie wystarcza, firmy korzystają z finansowania zewnętrznego:
- kredyt obrotowy – na konkretny cel bieżący, np. zakup towaru na sezon albo realizację kontraktu, spłacany zwykle w ciągu kilku miesięcy do kilku lat;
- kredyt w rachunku bieżącym – limit na koncie na codzienne wahania, odsetki od wykorzystanej części;
- faktoring – zaliczka na wystawione faktury, która skraca rotację należności; porównanie zawiera artykuł kredyt czy faktoring;
- kapitał własny – zysk zostawiony w firmie albo dopłata właściciela.
Zasada jest prosta: stały, powtarzalny poziom zapasów i należności lepiej finansować kapitałem własnym albo dłuższym kredytem, a sezonowe szczyty – limitem albo krótkim kredytem obrotowym. Więcej o tym w artykule jaki kredyt dla firmy wybrać.
Jak bank liczy zapotrzebowanie
Wnioskując o kredyt obrotowy, warto pokazać bankowi rachunek podobny do przykładu: obecny poziom zapasów i należności, terminy płatności, planowany wzrost sprzedaży i wynikające z tego zapotrzebowanie. Bank porówna go z bilansem lub ewidencją i z obrotami na rachunku.
Dobrze uzasadniona kwota zwiększa wiarygodność wniosku. Prośba o „okrągłą sumę na wszelki wypadek” budzi pytania, a zbyt mała kwota może sprawić, że za pół roku znów zabraknie pieniędzy. Ile rat firma udźwignie, sprawdzisz w kalkulatorze zdolności kredytowej firmy.
Czytaj dalej
Zobacz też
Kredyt a płynność
Płynność finansowa firmy: czym jest luka płynności, jak powstaje przez terminy płatności i sezonowość, kiedy…
Odnawialny a nieodnawialny
Kredyt odnawialny a nieodnawialny: jak działa limit, co się dzieje po spłacie, czym jest odnowienie umowy i…
Jak dobrać kredyt
Jaki kredyt dla firmy wybrać: od celu do rodzaju kredytu, okresu spłaty i zabezpieczenia.
Kto udziela kredytów
Kto udziela kredytów firmom: banki komercyjne i spółdzielcze, rola BGK, agent banku, broker i doradca…
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy kapitał obrotowy to to samo co pieniądze na koncie?
Nie. Gotówka to tylko jeden ze składników. Firma może mieć wysoki kapitał obrotowy, ale zamrożony w zapasach i należnościach, i jednocześnie mało pieniędzy na rachunku.
Dlaczego firma z zyskiem może mieć problemy z płynnością?
Bo zysk powstaje w momencie sprzedaży, a gotówka – w momencie zapłaty. Jeśli klienci płacą po 60 dniach, a firma rośnie, pieniądze z zysku są przez długi czas zamrożone w należnościach.
Czy kredyt obrotowy da się przeznaczyć na wynagrodzenia?
Wynagrodzenia pracowników są wydatkiem bieżącym firmy, więc mogą mieścić się w celu kredytu obrotowego. To, jakie wydatki obejmuje kredyt, określa umowa z bankiem.