Krótka odpowiedź
Restrukturyzacja kredytu to zmiana warunków lub terminów spłaty uzgodniona z bankiem, np. wydłużenie okresu, okres spłaty samych odsetek albo nowy harmonogram. Prawo bankowe daje firmie, która opóźnia się ze spłatą, prawo do złożenia wniosku o restrukturyzację, ale jej warunki zależą od porozumienia z bankiem i oceny sytuacji firmy.
Co mówi Prawo bankowe
Art. 75c Prawa bankowego opisuje restrukturyzację zadłużenia z tytułu kredytu. Gdy kredytobiorca opóźnia się ze spłatą, bank wzywa go do zapłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych, i informuje o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację w terminie 14 dni roboczych od otrzymania wezwania.
Bank powinien, na wniosek kredytobiorcy, umożliwić restrukturyzację przez zmianę warunków lub terminów spłaty, jeżeli jest ona uzasadniona dokonaną przez bank oceną sytuacji finansowej i gospodarczej kredytobiorcy. Restrukturyzacja odbywa się na warunkach uzgodnionych przez obie strony. Jeżeli bank odrzuci wniosek, przekazuje bez zbędnej zwłoki szczegółowe wyjaśnienia na piśmie, dlaczego to zrobił.
Przepis nie daje więc gwarancji restrukturyzacji – daje prawo do wniosku i do pisemnego uzasadnienia odmowy. Kluczowe jest, czy firma przekona bank, że po zmianie warunków spłaci kredyt.
Formy restrukturyzacji kredytu
- Wydłużenie okresu kredytu Rozłożenie pozostałego kapitału na dłuższy czas obniża ratę, ale zwiększa łączne odsetki.
- Okres spłaty samych odsetek Czasowe zawieszenie spłaty kapitału, podobne do karencji na początku kredytu.
- Nowy harmonogram Raty dopasowane do sezonowości przychodów albo spłata części kapitału na końcu okresu.
- Kapitalizacja lub rozłożenie zaległości Doliczenie zaległych kwot do kapitału albo spłata ich w dodatkowych ratach.
- Zmiana formy finansowania Zamiana limitu w rachunku na kredyt spłacany w ratach albo połączenie kilku kredytów.
Bank zwykle stawia w zamian warunki: dodatkowe zabezpieczenie, poręczenie wspólników, nowe kowenanty, ograniczenie wypłat dla właścicieli, opłatę za aneks czy zmianę marży. Jak działa okres bez spłaty kapitału, opisuje artykuł o karencji w spłacie kredytu. Skutki nowego okresu dla raty możesz wstępnie sprawdzić w kalkulatorze raty kredytu firmowego.
Szukasz kredytu dla firmy?
Opisz cel i kwotę – odpowiedzą partnerzy z opublikowanej listy.
Jak przygotować wniosek o restrukturyzację
Bank ocenia, czy kłopoty są przejściowe i czy firma ma realny plan wyjścia z nich. Wniosek bez danych i planu ma niewielkie szanse. Przygotuj:
- Opis przyczyn Wyjaśnij, co się stało: utrata klienta, opóźnione płatności odbiorców, wzrost kosztów, sezonowy spadek przychodów.
- Aktualne dane finansowe Dołącz bieżące wyniki, zestawienie należności i zobowiązań, w tym wobec ZUS, urzędu skarbowego i innych wierzycieli.
- Prognozę przepływów Pokaż, ile gotówki firma wypracuje w kolejnych miesiącach i jaką ratę realnie udźwignie.
- Konkretną propozycję Wskaż, o jaką zmianę prosisz: okres, harmonogram, czas zawieszenia spłaty kapitału.
- Działania naprawcze Opisz, co firma już robi: cięcie kosztów, sprzedaż zbędnego majątku, nowe kontrakty, dopłata wspólników.
Odpowiadaj na prośby banku o dokumenty w terminie i trzymaj się ustaleń w czasie negocjacji. Jeśli bank zgodzi się na program naprawczy, nie może wypowiedzieć umowy z powodu utraty zdolności kredytowej lub zagrożenia upadłością, dopóki program jest należycie realizowany (art. 75 ust. 3 i 4 Prawa bankowego). Prawo bankowe przewiduje też, że firmie bez zdolności kredytowej bank może udzielić kredytu przy szczególnym zabezpieczeniu i programie naprawczym (art. 70 ust. 2).
Restrukturyzacja umowna a postępowanie sądowe
Opisana wyżej restrukturyzacja to porozumienie z jednym bankiem, zawierane w formie aneksu albo nowej umowy. Gdy problem dotyczy wielu wierzycieli, a firma jest niewypłacalna lub zagrożona niewypłacalnością, rozwiązaniem może być postępowanie z Prawa restrukturyzacyjnego. Ustawa przewiduje cztery postępowania: o zatwierdzenie układu, przyspieszone postępowanie układowe, postępowanie układowe i postępowanie sanacyjne (art. 2).
Celem tych postępowań jest uniknięcie upadłości dłużnika przez zawarcie układu z wierzycielami, a w postępowaniu sanacyjnym także przez działania naprawcze (art. 3). To jednak procedury sądowe z własnymi wymogami, kosztami i skutkami dla zabezpieczeń. Decyzję o ich wyborze podejmuj z doradcą restrukturyzacyjnym lub prawnikiem.
Co jeśli bank odmówi
Odmowa restrukturyzacji wymaga pisemnego uzasadnienia. Przeczytaj je uważnie – może wskazać, czego zabrakło, np. aktualnych danych albo zabezpieczenia. Zwykle można złożyć poprawiony wniosek. Gdy bank przechodzi do wypowiedzenia, zasady i terminy opisuje artykuł o tym, kiedy możliwe jest wypowiedzenie umowy kredytu przez bank.
Alternatywą bywa spłata kredytu ze środków innego banku albo połączenie zadłużenia w jeden kredyt konsolidacyjny dla firm. W sytuacji zaległości i trudności finansowych bank ocenia jednak wniosek ostrożnie, więc nie zakładaj, że nowy kredyt będzie łatwo dostępny.
Czytaj dalej
Zobacz też
Umowa kredytu
Umowa kredytu dla firmy: elementy wymagane przez Prawo bankowe, warunki uruchomienia, oprocentowanie…
Kowenanty
Kowenanty w umowie kredytu firmowego: wskaźniki finansowe, kowenanty pozafinansowe, jak bank je liczy, co…
Karencja
Karencja w spłacie kredytu dla firmy: karencja w kapitale i w odsetkach, kiedy bank ją przyznaje, jak zmienia…
Wcześniejsza spłata
Wcześniejsza spłata kredytu firmowego: co mówi Prawo bankowe, dlaczego decyduje umowa, opłata za spłatę przed…
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy bank musi zgodzić się na restrukturyzację kredytu?
Nie. Bank powinien umożliwić restrukturyzację, jeśli uzasadnia ją jego ocena sytuacji firmy, a warunki muszą zostać uzgodnione przez obie strony. Odmowę bank musi uzasadnić na piśmie.
Czy restrukturyzacja kosztuje?
Często tak – bank może pobrać opłatę za aneks, zmienić marżę albo zażądać dodatkowych zabezpieczeń. Wydłużenie okresu zwiększa też łączną kwotę odsetek.
Czy restrukturyzacja wpływa na historię kredytową firmy?
Informacja o zmianie warunków i wcześniejszych opóźnieniach może być widoczna dla innych banków. Terminowa spłata po restrukturyzacji stopniowo poprawia ocenę firmy.