Krótka odpowiedź
Naruszenie kowenantu to niedotrzymanie warunku z umowy kredytu, np. spadek wskaźnika zadłużenia poniżej progu albo brak sprawozdania w terminie. Skutki określa umowa: od podwyżki marży, przez żądanie dodatkowego zabezpieczenia, po prawo do wypowiedzenia. Najlepiej zgłosić problem bankowi przed testem wskaźnika i poprosić o jednorazową zgodę (waiver) albo aneks.
Skąd wiesz, że kowenant jest zagrożony
Kowenanty to zobowiązania firmy zapisane w umowie kredytu – finansowe (progi wskaźników) i pozafinansowe (raportowanie, obroty, zakazy). Ich katalog i typowe rodzaje opisuje artykuł o kowenantach w umowie kredytu. Tu skupiamy się na sytuacji, gdy warunek nie został albo za chwilę nie zostanie spełniony.
Naruszenie rzadko jest zaskoczeniem. Wskaźnik liczony za rok kroczący spada stopniowo, a księgowa widzi wyniki kwartału kilka tygodni przed terminem przekazania ich do banku. Dlatego warto liczyć kowenanty co kwartał według definicji z umowy, także na prognozie na kolejne okresy.
Przykład pokazuje dwie drogi naprawy: zwiększyć środki z działalności albo obniżyć obsługę długu, np. przez wydłużenie okresu kredytu. Która definicja DSCR obowiązuje, zależy od konkretnej umowy.
Skutki zapisane w umowie
Prawo bankowe nie wymienia kowenantów z nazwy. Pozwala bankowi obniżyć kwotę kredytu albo wypowiedzieć umowę, gdy kredytobiorca nie dotrzymuje warunków udzielenia kredytu albo traci zdolność kredytową (art. 75 ust. 1). Umowa przekłada to na konkretne zdarzenia i reakcje banku. Sprawdź w niej zwłaszcza:
- Okres naprawczy Czy firma ma czas na usunięcie naruszenia, np. do następnego testu, zanim bank sięgnie po dalsze uprawnienia.
- Podwyżka marży Czy marża rośnie automatycznie o określoną wartość do czasu przywrócenia wskaźnika.
- Blokada finansowania Czy bank może wstrzymać wypłatę kolejnych transz albo obniżyć niewykorzystany limit.
- Dodatkowe zabezpieczenie W jakim terminie i jaką formę zabezpieczenia bank może zażądać.
- Naruszenie krzyżowe Czy naruszenie tej umowy jest zarazem naruszeniem innych umów z bankiem, np. limitu albo leasingu z grupy bankowej.
Naruszenie formalne, takie jak sprawozdanie przekazane kilka dni po terminie, zwykle kończy się wezwaniem. Trwały spadek wskaźników finansowych bank traktuje poważniej, bo może oznaczać pogorszenie zdolności kredytowej.
Szukasz kredytu dla firmy?
Opisz cel i kwotę – odpowiedzą partnerzy z opublikowanej listy.
Waiver – jednorazowa zgoda banku
Waiver (z angielskiego: zrzeczenie się) to pisemna zgoda banku na odstępstwo od kowenantu w określonym okresie albo rezygnacja z wyciągania skutków z konkretnego naruszenia. Nie zmienia umowy na stałe – przy kolejnym teście obowiązuje pierwotny próg.
Wniosek o waiver składa się najlepiej przed terminem testu. Powinien zawierać wyliczenie wskaźnika, przyczynę spadku, prognozę na kolejne okresy i opis działań firmy. Bank może za zgodę pobrać opłatę albo postawić warunki, np. zakaz wypłaty dywidendy do czasu poprawy wyników. Zgoda wydana po fakcie jest możliwa, ale firma negocjuje wtedy z gorszej pozycji.
Aneks zmieniający kowenant
Gdy spadek wskaźnika nie jest jednorazowy, np. po dużej inwestycji, która zacznie zarabiać dopiero za dwa lata, lepszym rozwiązaniem bywa aneks do umowy. Może on obniżyć próg na określony czas, zmienić sposób liczenia wskaźnika (np. wyłączyć zdarzenia jednorazowe) albo wydłużyć okres kredytu, co obniża ratę i poprawia DSCR. Niższą ratę przy dłuższym okresie wstępnie policzysz w kalkulatorze raty kredytu firmowego.
Aneks zwykle kosztuje: opłata za zmianę umowy, czasem wyższa marża albo dodatkowe zabezpieczenie. Porównaj te koszty z ryzykiem, że bank przy kolejnym naruszeniu skorzysta z uprawnień z umowy.
Plan naprawczy
Jeśli problem jest głębszy, bank oczekuje planu, który pokaże, jak firma wróci do wymaganych wskaźników. Ma to też znaczenie prawne: gdy bank zgodzi się na realizację programu naprawczego, nie może wypowiedzieć umowy z powodu utraty zdolności kredytowej lub zagrożenia upadłością, dopóki program jest należycie realizowany (art. 75 ust. 3 i 4 Prawa bankowego).
- Policz skalę problemu Ustal, o ile wskaźnik odbiega od progu i jak będzie wyglądał w kolejnych kwartałach.
- Nazwij przyczyny Oddziel czynniki jednorazowe (awaria, utrata klienta) od trwałych (spadek marż, wzrost kosztów).
- Opisz działania z datami Cięcie kosztów, sprzedaż zbędnego majątku, dopłata wspólników, nowe kontrakty – z kwotami i terminami.
- Zaproponuj zmiany w umowie Waiver, czasowo niższy próg, nowy harmonogram albo dodatkowe zabezpieczenie.
- Ustal raportowanie Zaproponuj bankowi regularne informacje o postępach. Bank, który widzi wykonanie planu, ma mniej powodów do ostrych kroków.
Gdy naruszenie kowenantu idzie w parze z problemami ze spłatą rat, plan naprawczy staje się częścią szerszej rozmowy, którą opisuje artykuł, na czym polega restrukturyzacja kredytu firmowego. Przy sporze o to, czy doszło do naruszenia, albo przy groźbie wypowiedzenia skonsultuj umowę z prawnikiem.
Czytaj dalej
Zobacz też
Windykacja bankowa
Windykacja kredytu firmowego: etapy od wezwania do komornika, nakaz zapłaty i akt notarialny z klauzulą…
Egzekucja z zabezpieczeń
Egzekucja z zabezpieczenia kredytu firmowego: jak bank zaspokaja się z hipoteki, zastawu, przewłaszczenia…
Upadłość a kredyt
Upadłość firmy a kredyt bankowy: kiedy firma jest niewypłacalna, termin na wniosek, co dzieje się z kredytem…
Śmierć właściciela JDG
Kredyt firmy po śmierci właściciela JDG: czy dług przechodzi na spadkobierców, jak działa zarząd sukcesyjny…
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy muszę sam zgłosić bankowi naruszenie kowenantu?
Wiele umów nakłada obowiązek niezwłocznego informowania banku o naruszeniu albo o zdarzeniach, które mogą do niego doprowadzić. Zatajenie bywa samo w sobie naruszeniem umowy, dlatego lepiej poinformować bank pierwszym.
Czy waiver jest bezpłatny?
To zależy od banku i umowy. Bank może pobrać opłatę, podnieść marżę albo postawić dodatkowe warunki na czas obowiązywania zgody.
Czy naruszenie kowenantu trafia do BIK?
Samo naruszenie warunku umowy to co innego niż opóźnienie w spłacie. Jeśli raty są płacone terminowo, w historii spłat nie widać zaległości, ale bank uwzględni naruszenie w swojej ocenie firmy.