Krótka odpowiedź
Kredyt bankowy udziela bank działający na podstawie Prawa bankowego i pod nadzorem KNF. Pożyczkę pozabankową dla firm udzielają spółki pożyczkowe, fundusze pożyczkowe i inne podmioty na podstawie Kodeksu cywilnego, bez nadzoru bankowego. Pożyczka bywa łatwiej dostępna i szybsza, ale zwykle jest droższa i krótsza, a ochrona przedsiębiorcy jest słabsza niż konsumenta. Przed podpisem dokładnie sprawdź koszty, zabezpieczenia i pożyczkodawcę.
Porównanie
Czym się różnią formalnie
Umowa kredytu to umowa, w której bank oddaje do dyspozycji kwotę na określony cel, a kredytobiorca zwraca ją z odsetkami i prowizją (art. 69 ustawy Prawo bankowe). Udzielać kredytów mogą tylko banki, które podlegają nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego (KNF), wymogom kapitałowym i regulacjom dotyczącym oceny ryzyka.
Pożyczka to umowa z Kodeksu cywilnego (art. 720): pożyczkodawca przenosi pieniądze na własność pożyczkobiorcy, a ten zobowiązuje się je zwrócić. Pożyczki dla firm udzielają różne podmioty – od spółek pożyczkowych, przez fundusze pożyczkowe wspierające przedsiębiorczość, po inwestorów prywatnych. Przepisy o kredycie konsumenckim, w tym limity kosztów pozaodsetkowych, chronią konsumentów, a nie firmy.
| Kryterium | Kredyt bankowy | Pożyczka pozabankowa |
|---|---|---|
| Kto udziela | bank | spółka pożyczkowa, fundusz pożyczkowy, inny podmiot |
| Nadzór | KNF i Prawo bankowe | brak nadzoru bankowego, ogólne przepisy Kodeksu cywilnego |
| Ocena firmy | pełna analiza zdolności kredytowej | często uproszczona, zależy od pożyczkodawcy |
| Typowy koszt | odsetki (wskaźnik referencyjny + marża) i prowizja | zwykle wyższy, często z wieloma opłatami |
| Okres | od kilku miesięcy do wielu lat | zwykle krótszy |
| Zabezpieczenia | weksel, hipoteka, zastaw, gwarancja BGK, poręczenie | weksel, poręczenie właściciela, przewłaszczenie, czasem hipoteka |
Tabela opisuje typowe różnice. Fundusze pożyczkowe korzystające ze środków publicznych mogą oferować warunki zbliżone do bankowych albo lepsze – zawsze porównuj konkretne umowy.
Koszt
Koszt i ochrona przed lichwą
W kredycie bankowym koszt tworzą głównie odsetki i prowizja, opisane w artykule o tym, ile kosztuje kredyt dla firmy. W pożyczkach pozabankowych do odsetek dochodzą często opłaty: przygotowawcza, za ocenę wniosku, za obsługę, za monitoring, za wizytę w firmie, za aneks. Łączny koszt może być wielokrotnie wyższy niż samo oprocentowanie.
Kodeks cywilny ogranicza wysokość odsetek maksymalnych (art. 359 § 2¹) także w umowach między firmami – odsetki ponad ten pułap należą się tylko w wysokości maksymalnej. Limit dotyczy odsetek, a opłaty nazwane inaczej mogą znacząco podnieść koszt, dlatego sprawdź, ile łącznie zapłacisz, a nie tylko jakie jest oprocentowanie.
Szukasz kredytu dla firmy?
Opisz cel i kwotę – odpowiedzą partnerzy z opublikowanej listy.
Ryzyko
Zabezpieczenia i ryzyka
Pożyczkodawcy pozabankowi, którzy łagodniej oceniają firmę, często mocniej się zabezpieczają. Na co zwrócić uwagę:
- weksel in blanco z poręczeniem wekslowym właściciela – odpowiadasz wtedy majątkiem osobistym;
- przewłaszczenie na zabezpieczenie maszyn lub pojazdów, a nawet hipoteka na nieruchomości właściciela – przy opóźnieniu możesz stracić majątek wart więcej niż dług;
- krótkie terminy i jednorazowa spłata całości – ryzyko, że trzeba będzie brać kolejną pożyczkę na spłatę poprzedniej;
- szerokie podstawy wypowiedzenia i wysokie opłaty windykacyjne.
Przed podpisem sprawdź pożyczkodawcę w KRS lub CEIDG i na liście ostrzeżeń publicznych KNF. Nie wpłacaj żadnych opłat „za rozpatrzenie” przed zawarciem umowy i nie podpisuj dokumentów, których nie rozumiesz. Umowę z zabezpieczeniem na nieruchomości warto przedstawić prawnikowi. Opis zabezpieczeń stosowanych przez banki znajdziesz w artykule o tym, czym jest weksel in blanco.
Dostępność
Dostępność i czas decyzji
Bank wymaga pełnych dokumentów finansowych, sprawdza historię w biurach informacji kredytowej i ocenia zdolność do spłaty. Proces trwa dłużej – zależy od banku, kwoty i kompletu dokumentów. Pożyczkodawcy pozabankowi często akceptują uproszczoną dokumentację i szybciej podejmują decyzję, ale nie każdy wniosek przyjmują.
Jeśli bank odmówił, warto najpierw ustalić przyczynę. Czasem wystarczy inne zabezpieczenie, gwarancja BGK, mniejsza kwota albo inny bank. Możliwości opisuje strona odmowa kredytu dla firmy. Przed złożeniem wniosku szacunkowo sprawdzisz sytuację w kalkulatorze zdolności kredytowej firmy.
Wybór
Kiedy co ma sens
- Kredyt bankowy Gdy firma ma udokumentowane dochody i historię, potrzebuje finansowania na dłużej i może poczekać na decyzję. Zwykle to tańsze źródło niż komercyjna pożyczka.
- Pożyczka z funduszu pożyczkowego Gdy firma jest młoda lub nie spełnia wymogów banku, a w regionie działa fundusz wspierający przedsiębiorców. Warunki zależą od programu, z którego fundusz korzysta.
- Komercyjna pożyczka pozabankowa Jako rozwiązanie krótkoterminowe, gdy znasz łączny koszt i masz realne źródło spłaty. Nie jako sposób na spłatę innych długów.
Czytaj dalej
Zobacz też
Kredyt czy leasing
Kredyt czy leasing dla firmy: kto jest właścicielem, jak rozlicza się VAT i koszty, ile wpłacić na start, jak…
Kredyt czy faktoring
Kredyt czy faktoring: czym różni się kredyt z banku od zaliczki na faktury, kogo ocenia bank, a kogo faktor…
Gwarancje BGK
Gwarancje BGK do kredytów firmowych: de minimis, Biznesmax Plus, Ekomax, Investmax – czym się różnią, ile…
Kredyt technologiczny
Kredyt technologiczny z FENG: jak działa premia technologiczna BGK spłacająca część kredytu, dla kogo był…
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy pożyczka pozabankowa jest widoczna dla banku?
Może być. Część pożyczkodawców przekazuje dane do biur informacji kredytowej lub gospodarczej, a bank zwykle pyta o wszystkie zobowiązania firmy. Ukrycie pożyczki przy wniosku o kredyt jest ryzykowne.
Czy JDG może wziąć pożyczkę firmową na cele domowe?
Nie powinna. Pożyczka lub kredyt na cele prywatne to finansowanie konsumenckie, które ma inną ochronę prawną. Przedsiębiorca w jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG) powinien je załatwiać osobno, a firmowe finansowanie przeznaczać tylko na działalność.
Czy pożyczkę pozabankową można potem spłacić kredytem z banku?
Bywa to możliwe, jeśli firma poprawi sytuację finansową. Taki cel to refinansowanie – bank oceni go jak każdy inny wniosek i sprawdzi, skąd wzięło się zadłużenie. Rachunek takiej zamiany pokazuje przykład refinansowania pożyczek pozabankowych.