Krótka odpowiedź
Wskaźniki płynności firmy mierzą, czy firma ureguluje bieżące zobowiązania z bieżącego majątku. Podstawowe to płynność bieżąca (aktywa obrotowe do zobowiązań krótkoterminowych) i szybka (to samo bez zapasów). Uzupełniają je wskaźniki rotacji, czyli liczba dni, przez które pieniądze są zamrożone w należnościach i zapasach. Poziomy uznawane za bezpieczne zależą od branży i ustala je bank.
Płynność, czyli zdolność do płacenia na bieżąco
Płynność finansowa to zdolność firmy do terminowego regulowania zobowiązań: faktur, wynagrodzeń, podatków i rat. Nie jest tym samym co rentowność. Firma może wykazywać zysk, a jednocześnie mieć pusty rachunek, bo klienci płacą z opóźnieniem albo towar leży w magazynie.
Bank sprawdza płynność, bo problemy z bieżącymi płatnościami pojawiają się zwykle wcześniej niż strata w sprawozdaniu. Wskaźniki liczy z bilansu, czyli zestawienia majątku i źródeł finansowania na dany dzień. Opis bilansu znajdziesz w artykule o tym, jak bank analizuje sprawozdanie finansowe.
Płynność bieżąca i szybka
Dwa najpopularniejsze wskaźniki opierają się na prostych ilorazach:
- wskaźnik płynności bieżącej = aktywa obrotowe / zobowiązania krótkoterminowe,
- wskaźnik płynności szybkiej = (aktywa obrotowe − zapasy) / zobowiązania krótkoterminowe.
Aktywa obrotowe to majątek, który zamieni się w gotówkę w ciągu roku: zapasy, należności od klientów i środki pieniężne. Zobowiązania krótkoterminowe to długi płatne w ciągu roku: wobec dostawców, budżetu, pracowników, a także krótkoterminowe kredyty i część długoterminowych rat przypadająca na najbliższy rok.
Wskaźnik szybki pomija zapasy, bo ich sprzedaż trwa i nie zawsze się udaje. Gdy płynność bieżąca jest dobra, a szybka słaba, bank zapyta o zapasy – czy są rotujące, czy zalegają.
Zbyt wysoka płynność też bywa sygnałem. Może oznaczać nieściągnięte należności albo dużo gotówki, która nie pracuje. Progi, które bank uznaje za bezpieczne, różnią się między branżami: sklep z gotówkową sprzedażą działa inaczej niż firma budowlana z długimi rozliczeniami.
Szukasz kredytu dla firmy?
Opisz cel i kwotę – odpowiedzą partnerzy z opublikowanej listy.
Rotacja należności, zapasów i zobowiązań
Wskaźniki rotacji przeliczają pozycje bilansu na dni. Dzięki temu łatwiej je porównać z warunkami handlowymi firmy:
- rotacja należności w dniach = należności / przychody ze sprzedaży × 365 – średnio po ilu dniach płacą klienci,
- rotacja zapasów w dniach = zapasy / koszt własny sprzedaży × 365 – ile dni towar albo materiał leży w firmie,
- rotacja zobowiązań w dniach = zobowiązania wobec dostawców / koszt własny sprzedaży × 365 – po ilu dniach firma płaci dostawcom.
Suma rotacji należności i zapasów minus rotacja zobowiązań to cykl konwersji gotówki: liczba dni, przez które firma musi sama finansować działalność, zanim pieniądz wróci od klienta. Tę lukę pokrywa kapitał własny albo kredyt obrotowy. Pojęcie szerzej opisuje artykuł kapitał obrotowy firmy.
Do obliczeń wymagających liczb z całego roku lepiej używać średnich stanów należności i zapasów (np. średniej z początku i końca roku). W firmach sezonowych stan na koniec roku może być mylący – warto dać bankowi dane miesięczne.
Przykład obliczeń
Przykład pokazuje, jak szybko wydłużenie terminów płatności przekłada się na zapotrzebowanie na gotówkę. Analityk zada podobne pytania: dlaczego klienci płacą później, czy rośnie udział należności przeterminowanych i czy kredyt ma sfinansować wzrost sprzedaży, czy pokryć problem ze ściągalnością.
Jak bank wykorzystuje wskaźniki płynności
Wskaźniki płynności pomagają dobrać rodzaj i kwotę finansowania. Gdy cykl konwersji gotówki jest długi, a sprzedaż rośnie, bank może zaproponować kredyt obrotowy albo limit w rachunku. Gdy problemem są wolno płacący odbiorcy, rozważy cesję należności albo skieruje rozmowę w stronę faktoringu.
Bank porównuje też wskaźniki w czasie. Spadająca płynność przy rosnącym zadłużeniu krótkoterminowym może oznaczać, że firma finansuje bieżące braki kolejnymi limitami. Przy kredytach obrotowych bank często monitoruje płynność także po wypłacie, np. przez kwartalne sprawozdania.
Na wskaźniki możesz wpłynąć przed wnioskiem: windykacja przeterminowanych należności, wyprzedaż zalegającego towaru i uzgodnienie dłuższych terminów u dostawców poprawiają obraz bilansu. Ważne, by zmiany były trwałe, a nie wykonane tylko na dzień bilansowy.
Czytaj dalej
Zobacz też
Przepływy pieniężne
Przepływy pieniężne firmy (cash flow): czym różni się zysk od gotówki, jak czytać rachunek przepływów i jak…
Biznesplan do kredytu
Biznesplan do kredytu inwestycyjnego: co bank chce w nim zobaczyć, jak opisać założenia, prognozy i scenariusze.
Obroty na rachunku
Obroty na rachunku firmowym a kredyt: co bank wyczyta z wyciągów, jak liczy wpływy, dlaczego ważna jest…
Leasing a zdolność
Leasing a zdolność kredytowa firmy: jak bank liczy raty leasingu w obsłudze długu i DSCR, co widać w BIK i o…
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy wskaźnik płynności poniżej 1 oznacza odmowę kredytu?
Nie zawsze. Oznacza, że zobowiązania krótkoterminowe przewyższają aktywa obrotowe, więc bank sprawdzi źródła płynności, np. stabilne wpływy od klientów albo niewykorzystany limit. W niektórych branżach, np. w handlu z gotówkową sprzedażą, niski wskaźnik bywa normalny.
Jak policzyć płynność bez bilansu?
Przy księdze przychodów i rozchodów możesz zestawić samodzielnie stan należności, zapasów i gotówki z bieżącymi zobowiązaniami na wybrany dzień. Bank może poprosić o takie zestawienie w formularzu.
Który wskaźnik płynności jest najważniejszy?
Żaden nie wystarcza sam. Bank czyta je razem i w czasie, a najwięcej mówią mu zmiany – np. wydłużająca się rotacja należności przy rosnącej sprzedaży.