Biznesplan do kredytu inwestycyjnego – co zawrzeć
Przy inwestycji bank finansuje coś, czego jeszcze nie ma. Biznesplan ma go przekonać, że projekt jest przemyślany, a kredyt da się spłacić także wtedy, gdy nie wszystko pójdzie zgodnie z planem.
Opracowanie: redakcja Finaxio · Aktualizacja:
Krótka odpowiedź
Biznesplan do kredytu inwestycyjnego to dokument, który opisuje firmę, inwestycję, jej koszt i źródła finansowania oraz pokazuje prognozę wyników i przepływów na okres spłaty. Bank czyta go pod kątem jednego pytania: czy firma spłaci kredyt z efektów inwestycji i bieżącej działalności. Najważniejsze są realne założenia i wariant ostrożny, a nie objętość dokumentu.
Kiedy bank prosi o biznesplan
Przy kredycie obrotowym dla firmy z kilkuletnią historią bank zwykle opiera się na sprawozdaniach. Biznesplan albo rozbudowana prognoza pojawia się, gdy przyszłe wyniki mają się wyraźnie różnić od dotychczasowych:
- przy większym kredycie inwestycyjnym – nowa hala, linia produkcyjna, flota,
- przy nowej działalności albo nowym rynku, gdzie historia firmy niewiele mówi,
- przy inwestycji współfinansowanej dotacją, gdy bank musi ocenić cały projekt,
- przy zakupie innej firmy albo przejęciu przedsiębiorstwa.
Bank może mieć własny formularz biznesplanu albo przyjąć dokument przygotowany przez firmę. Warto zapytać o to na początku, żeby nie pisać tego samego dwa razy.
Co bank chce w nim zobaczyć
Analityk nie ocenia stylu, tylko spójność i wiarygodność. Typowy biznesplan do kredytu zawiera:
- Opis firmy Forma prawna, właściciele i ich doświadczenie, historia, główne produkty, odbiorcy i dostawcy.
- Opis inwestycji Co dokładnie firma kupuje lub buduje, dlaczego teraz, jak zmieni działalność (moce, koszty, nowe usługi).
- Koszt i źródła finansowania Kosztorys z ofertami, wkład własny, kwota kredytu, ewentualna dotacja i finansowanie podatku VAT.
- Harmonogram Kiedy zakup lub budowa, kiedy uruchomienie, od kiedy pierwsze przychody z inwestycji.
- Rynek i sprzedaż Komu firma sprzeda dodatkowe produkty lub usługi, na jakiej podstawie (umowy, listy intencyjne, dotychczasowy popyt).
- Prognoza finansowa Rachunek wyników i przepływów pieniężnych na okres kredytu, z ratami wszystkich zobowiązań.
- Ryzyka Co może pójść źle i jak firma na to zareaguje.
Prognoza przepływów jest sercem dokumentu. Czym różni się od prognozy zysku i jak ją zbudować, opisuje artykuł przepływy pieniężne firmy.
Szukasz kredytu dla firmy?
Opisz cel i kwotę – odpowiedzą partnerzy z opublikowanej listy.
Założenia – tu bank szuka słabych punktów
Każda prognoza opiera się na założeniach: cenie, wolumenie sprzedaży, kosztach materiałów, wynagrodzeniach, terminach płatności. Analityk porówna je z historią firmy i z branżą. Wzrost przychodów o 40% rocznie bez umów ani dowodów popytu zostanie przez bank obniżony albo potraktowany jako ryzyko.
Dobre założenia mają uzasadnienie: oferty dostawców, zawarte umowy, dane o wykorzystaniu obecnych mocy, wyniki podobnej inwestycji w przeszłości. Warto też pokazać okres rozruchu – nowa maszyna rzadko pracuje na pełnych obrotach od pierwszego miesiąca. Jeśli przychody pojawią się później, rozważ karencję, czyli okres bez spłaty kapitału na początku kredytu.
Bank zwraca też uwagę na to, czego w prognozie brakuje: podatku VAT od zakupu, kosztów uruchomienia, szkoleń, większego kapitału obrotowego przy wyższej sprzedaży czy wypłat dla właścicieli.
Scenariusze i przykład wyliczenia
Bank zawsze sprawdza, co się stanie, gdy wyniki będą słabsze od planu. Dlatego w biznesplanie warto pokazać co najmniej dwa warianty: bazowy i ostrożny. Dla każdego z nich liczy się wskaźnik pokrycia obsługi długu (DSCR), czyli relację środków wypracowanych w roku do sumy rat.
Gdy nawet wariant ostrożny pokazuje wyraźną nadwyżkę nad ratami, bank widzi margines bezpieczeństwa. Gdy DSCR w wariancie ostrożnym spada poniżej wymagań banku, lepiej samemu zaproponować dłuższy okres, wyższy wkład własny albo dodatkowe zabezpieczenie. Ratę dla innych parametrów sprawdzisz w kalkulatorze raty kredytu firmowego.
Najczęstsze błędy w biznesplanach
Bank odrzuca albo odsyła do poprawy biznesplany z powtarzalnymi wadami:
- zbyt optymistyczne przychody – prognoza pokazująca wzrost niespotykany w historii firmy ani w branży,
- pominięte raty – brak obecnych kredytów, leasingów albo karty kredytowej w przepływach,
- brak VAT i kapitału obrotowego – firma zapomina, że trzeba zapłacić podatek od zakupu i sfinansować większe zapasy,
- niespójność z dokumentami – inne liczby w biznesplanie, w sprawozdaniu i we wniosku,
- tylko jeden scenariusz – bez odpowiedzi na pytanie, co w gorszym roku.
Biznesplan nie musi być długi. Kilka stron rzetelnego opisu i tabela prognozy z jasnymi założeniami są dla analityka cenniejsze niż obszerny dokument z ogólnikami. Jak bank łączy prognozę z oceną całej firmy, opisuje artykuł ocena kredytowa firmy przez bank.
Czytaj dalej
Zobacz też
Obroty na rachunku
Obroty na rachunku firmowym a kredyt: co bank wyczyta z wyciągów, jak liczy wpływy, dlaczego ważna jest…
Leasing a zdolność
Leasing a zdolność kredytowa firmy: jak bank liczy raty leasingu w obsłudze długu i DSCR, co widać w BIK i o…
Zaświadczenia ZUS i US
Zaświadczenie o niezaleganiu do kredytu: jak uzyskać je z ZUS (wniosek RWN) i z urzędu skarbowego, ile to…
Długi właściciela
Długi właściciela a kredyt firmy: jak prywatne kredyty, BIK i majątek przedsiębiorcy wpływają na ocenę JDG…
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy biznesplan musi przygotować doradca?
Nie. Wielu przedsiębiorców przygotowuje go z księgowym. Pomoc doradcy bywa przydatna przy dużych projektach albo dotacji, ale za założenia i tak odpowiada firma – bank zapyta o nie właściciela.
Na jaki okres przygotować prognozę?
Zwykle na cały okres kredytu albo przynajmniej na kilka pierwszych lat, z rozbiciem na miesiące tam, gdzie zmienia się sytuacja (rozruch, sezon). Zakres określa bank.
Czy biznesplan z wniosku o dotację wystarczy bankowi?
Może być dobrym punktem wyjścia, ale bank często potrzebuje innych informacji, np. przepływów z ratami kredytu i scenariusza ostrożnego. Sprawdź, czego oczekuje konkretny bank.