Krótka odpowiedź
Przepływy pieniężne firmy (ang. cash flow) to ruch gotówki: ile pieniędzy wpłynęło i wypłynęło w danym okresie. Zysk w rachunku zysków i strat może się od nich znacznie różnić, bo nie uwzględnia np. wzrostu należności, zakupów inwestycyjnych ani spłaty kapitału kredytu. Bank analizuje przepływy historyczne i prognozę na okres kredytu, żeby sprawdzić, z czego firma zapłaci raty.
Zysk a gotówka – skąd różnica
Zysk to różnica między przychodami a kosztami ujętymi w księgach. Przychód księguje się w chwili sprzedaży, nawet jeśli klient zapłaci za dwa miesiące. Koszt zakupu maszyny rozkłada się na lata przez amortyzację, choć pieniądze wypłynęły od razu. Spłata kapitału kredytu w ogóle nie jest kosztem, a obciąża rachunek co miesiąc.
Z tych powodów rosnąca firma często ma zysk i jednocześnie brak gotówki. Sprzedaje więcej, więc rosną należności od klientów i zapasy, a dostawcom trzeba zapłacić wcześniej. Bank, który widzi tylko zysk, przeszacowałby możliwości spłaty – dlatego patrzy na przepływy.
Rachunek przepływów pieniężnych
Rachunek przepływów pieniężnych to część sprawozdania finansowego, którą ustawa o rachunkowości wymaga od części jednostek, m.in. tych, których sprawozdania podlegają obowiązkowemu badaniu. Mniejsze firmy często go nie sporządzają, ale bank i tak odtworzy przepływy z bilansu i rachunku wyników albo poprosi o zestawienie.
Rachunek dzieli przepływy na trzy części:
| Część | Co obejmuje | Co mówi bankowi |
|---|---|---|
| Działalność operacyjna | Wpływy od klientów, płatności dla dostawców, wynagrodzenia, podatki | Czy podstawowy biznes wytwarza gotówkę |
| Działalność inwestycyjna | Zakup i sprzedaż maszyn, nieruchomości, udziałów | Ile firma inwestuje i czy wyprzedaje majątek |
| Działalność finansowa | Kredyty i pożyczki otrzymane i spłacone, dywidendy, dopłaty wspólników | Jak firma finansuje luki i ile oddaje właścicielom |
W metodzie pośredniej, najczęściej stosowanej, przepływy operacyjne liczy się od zysku netto: dodaje się amortyzację, odejmuje wzrost należności i zapasów, a dodaje wzrost zobowiązań wobec dostawców. Dzięki temu widać dokładnie, gdzie „zniknęła” część zysku.
Szukasz kredytu dla firmy?
Opisz cel i kwotę – odpowiedzą partnerzy z opublikowanej listy.
Przykład: zysk jest, gotówki ubywa
Bank wyciągnie z takiego rachunku dwa wnioski. Po pierwsze, firma potrzebuje finansowania obrotowego, a nie np. kolejnego kredytu na sprzęt. Po drugie, obecna spłata kredytu już teraz zużywa większość przepływów operacyjnych, więc nowa rata musi się zmieścić w realnej gotówce, nie w zysku. Jak powstaje luka w finansowaniu bieżącej działalności, opisuje artykuł kapitał obrotowy firmy.
Prognoza przepływów do kredytu
Przy kredycie inwestycyjnym, większym kredycie obrotowym albo firmie sezonowej bank może poprosić o prognozę przepływów pieniężnych na okres kredytu. To zestawienie planowanych wpływów i wydatków, zwykle w podziale na miesiące w pierwszym roku i na lata w kolejnych. W pensjonacie czy hotelu nad morzem pokaże, czy przychody z sezonu pokryją raty przez cały rok – na to bank patrzy, oceniając kredyt dla hotelu i restauracji.
Dobra prognoza ma kilka cech:
- opiera się na danych historycznych – wzrost sprzedaży o 50% bez uzasadnienia budzi wątpliwości,
- uwzględnia terminy płatności – kiedy faktycznie wpłyną pieniądze od klientów, a nie kiedy wystawisz fakturę,
- pokazuje sezonowość – miesiące, w których firma potrzebuje więcej gotówki,
- zawiera wszystkie raty – nowego kredytu, obecnych kredytów i leasingów, a także podatki i wypłaty dla właścicieli,
- ma wariant ostrożny – co się stanie, gdy sprzedaż będzie niższa albo klienci zapłacą później.
Z prognozy bank liczy m.in. wskaźnik pokrycia obsługi długu (DSCR), czyli relację gotówki dostępnej na spłatę do sumy rat w danym roku. Jak bank wykorzystuje ten wskaźnik, opisuje artykuł zdolność kredytowa firmy. Przy inwestycji prognoza jest częścią szerszego dokumentu, który omawia artykuł biznesplan do kredytu inwestycyjnego.
Jak poprawić przepływy przed wnioskiem
Przepływy reagują na decyzje szybciej niż zysk. Kilka działań, które bank zobaczy w danych:
- skróć terminy płatności klientów albo wprowadź zaliczki przy dużych zamówieniach,
- pilnuj windykacji – przeterminowane należności to gotówka zamrożona na długo,
- ogranicz zapasy do poziomu potrzebnego w bieżącej sprzedaży,
- dopasuj harmonogram spłaty do sezonu – niektóre banki zgadzają się na wyższe raty w miesiącach o większych wpływach,
- nie finansuj inwestycji z bieżącej gotówki, jeśli zabiera ją na wydatki operacyjne; długoterminowy cel lepiej sfinansować długoterminowo.
Orientacyjną ratę dla wybranej kwoty i okresu sprawdzisz w kalkulatorze raty kredytu firmowego i zestawisz ją ze swoimi przepływami.
Czytaj dalej
Zobacz też
Biznesplan do kredytu
Biznesplan do kredytu inwestycyjnego: co bank chce w nim zobaczyć, jak opisać założenia, prognozy i scenariusze.
Obroty na rachunku
Obroty na rachunku firmowym a kredyt: co bank wyczyta z wyciągów, jak liczy wpływy, dlaczego ważna jest…
Leasing a zdolność
Leasing a zdolność kredytowa firmy: jak bank liczy raty leasingu w obsłudze długu i DSCR, co widać w BIK i o…
Zaświadczenia ZUS i US
Zaświadczenie o niezaleganiu do kredytu: jak uzyskać je z ZUS (wniosek RWN) i z urzędu skarbowego, ile to…
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy amortyzacja to pieniądze, którymi można spłacać kredyt?
Amortyzacja nie jest wydatkiem gotówkowym, więc w przepływach operacyjnych dodaje się ją do zysku. Nie są to jednak dodatkowe pieniądze – to część przychodów, która nie wypłynęła na koszt bieżący i może posłużyć m.in. do spłaty kapitału albo odtworzenia majątku.
Czy mała firma musi sporządzać rachunek przepływów?
Obowiązek dotyczy części jednostek prowadzących pełną księgowość, a o tym, czy obejmuje Twoją firmę, rozstrzygnie księgowy. Bank może jednak poprosić o prostą prognozę przepływów niezależnie od obowiązków sprawozdawczych.
Dlaczego bank pyta o wypłaty dla właściciela?
Bo to także gotówka, która wypływa z firmy. Wysokie dywidendy albo prywatne wypłaty z JDG zmniejszają pieniądze dostępne na spłatę kredytu.