Krótka odpowiedź
EBITDA to zysk operacyjny powiększony o amortyzację – przybliżenie gotówki, którą firma wypracowuje z działalności. Dług netto to kredyty, pożyczki i leasingi pomniejszone o gotówkę. Ich iloraz, dług netto do EBITDA, mówi, ile lat zysku operacyjnego potrzeba na spłatę długu. Dopuszczalny poziom wskaźnika ustala bank – zależnie od branży, rodzaju kredytu i zabezpieczenia.
Co to jest EBITDA
EBITDA to skrót od angielskiego earnings before interest, taxes, depreciation and amortization, czyli zysk przed odsetkami, podatkami i amortyzacją. W praktyce liczy się ją najprościej tak: wynik operacyjny z rachunku zysków i strat plus amortyzacja.
Bank lubi EBITDA, bo usuwa z wyniku dwie rzeczy, które zaciemniają obraz zdolności do spłaty. Amortyzacja to koszt księgowy, za którym nie stoi bieżący wydatek – maszynę kupiono wcześniej. Odsetki i podatek zależą od tego, jak firma jest finansowana i opodatkowana, a bank chce porównać sam biznes.
EBITDA nie jest jednak gotówką na rachunku. Nie uwzględnia wzrostu należności i zapasów, podatku ani wydatków na odtworzenie maszyn. Dlatego bank zestawia ją z przepływami pieniężnymi firmy i często koryguje o zdarzenia jednorazowe (tzw. EBITDA skorygowana).
Dług netto i wskaźnik dług netto do EBITDA
Dług netto to dług oprocentowany pomniejszony o środki pieniężne. Do długu bank zalicza zwykle kredyty, pożyczki (także od wspólników, jeśli nie są podporządkowane, czyli spłacane dopiero po banku), leasingi, obligacje i faktoring z regresem. Zobowiązania wobec dostawców najczęściej się tu nie wlicza, choć zasady zależą od banku.
Wskaźnik dług netto / EBITDA pokazuje, ile lat firma musiałaby przeznaczać cały wynik operacyjny na spłatę długu. Wynik 2 oznacza dwa lata, wynik 5 – pięć lat. Im wyższy, tym większe ryzyko, że przy gorszym roku firma nie poradzi sobie z ratami.
Akceptowalny poziom zależy od branży. Firma z długoterminowymi umowami najmu albo energetyka może bezpiecznie nieść więcej długu niż firma budowlana o zmiennych wynikach. Każdy bank ustala własne progi, a przy większych kredytach często wpisuje maksymalny poziom wskaźnika do umowy jako jeden z kowenantów w umowie kredytu.
Szukasz kredytu dla firmy?
Opisz cel i kwotę – odpowiedzą partnerzy z opublikowanej listy.
Wskaźniki oparte na kapitale własnym
Drugim spojrzeniem na zadłużenie jest bilans. Bank sprawdza, jaką część majątku firmy sfinansowali właściciele, a jaką wierzyciele:
- udział kapitału własnego = kapitał własny / suma bilansowa; im wyższy, tym większa „poduszka” na straty,
- wskaźnik ogólnego zadłużenia = zobowiązania ogółem / suma bilansowa; to dopełnienie poprzedniego wskaźnika (razem dają w przybliżeniu 100%, pomijając rezerwy),
- dług do kapitału własnego = dług oprocentowany / kapitał własny; pokazuje, ile złotych długu przypada na złotówkę właścicieli,
- pokrycie odsetek = wynik operacyjny / odsetki; ile razy zysk operacyjny pokrywa koszt odsetek.
Przy jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG) na księdze przychodów i rozchodów nie ma bilansu, więc bank zbiera dane o majątku i długach w formularzu, a większą wagę ma bieżąca obsługa długu, czyli DSCR opisany w artykule zdolność kredytowa firmy.
Przykład: wskaźniki przed nowym kredytem i po nim
Przykład pokazuje, dlaczego bank patrzy na prognozę, a nie tylko na ostatni rok. Przy inwestycji wskaźnik zadłużenia zwykle najpierw rośnie, a dopiero potem spada. Bank oceni, czy założenia są realne – ich przedstawienie opisuje artykuł biznesplan do kredytu inwestycyjnego.
Jak poprawić wskaźniki zadłużenia
Wskaźniki zadłużenia można poprawić na dwa sposoby: zwiększając wynik albo zmniejszając dług. Kilka praktycznych działań:
- pozostaw zysk w firmie zamiast wypłacać dywidendę – rośnie kapitał własny i gotówka,
- podporządkuj pożyczki wspólników – bank może je wtedy traktować bliżej kapitału niż długu (zasady ustala bank),
- wnieś wkład własny do inwestycji, by ograniczyć kwotę kredytu,
- spłać drogie drobne zobowiązania albo połącz je w jeden kredyt,
- pokaż korekty jednorazowe – bank może je uwzględnić w EBITDA, jeśli są udokumentowane.
Orientacyjną kwotę kredytu, którą udźwignie wynik firmy, policzysz w kalkulatorze zdolności kredytowej firmy.
Czytaj dalej
Zobacz też
Wskaźniki płynności
Wskaźniki płynności firmy: płynność bieżąca i szybka, rotacja należności, zapasów i zobowiązań w dniach.
Przepływy pieniężne
Przepływy pieniężne firmy (cash flow): czym różni się zysk od gotówki, jak czytać rachunek przepływów i jak…
Biznesplan do kredytu
Biznesplan do kredytu inwestycyjnego: co bank chce w nim zobaczyć, jak opisać założenia, prognozy i scenariusze.
Obroty na rachunku
Obroty na rachunku firmowym a kredyt: co bank wyczyta z wyciągów, jak liczy wpływy, dlaczego ważna jest…
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy leasing wlicza się do długu netto?
Zwykle tak – zobowiązania leasingowe bank traktuje jak dług, bez względu na to, czy leasing jest operacyjny czy finansowy w rozumieniu podatkowym. Szczegóły zależą od metody banku.
Czy ujemna EBITDA wyklucza kredyt?
Wskaźnik traci wtedy sens, a bank ocenia firmę przez pryzmat przyczyn straty, zabezpieczenia i perspektyw. Przy ujemnym wyniku operacyjnym kredyt jest trudno dostępny, ale wyjątki zdarzają się przy firmach w fazie inwestycji z mocnym zabezpieczeniem.
Czym EBITDA różni się od zysku netto?
Zysk netto to wynik po odsetkach, podatku i amortyzacji. EBITDA jest wyższa o te pozycje, dlatego lepiej pokazuje, ile firma wypracowuje na obsługę długu przed kosztami finansowania.