Krótka odpowiedź
Harmonogram spłaty kredytu to tabela z datami i kwotami kolejnych rat, z podziałem na kapitał i odsetki oraz saldem zadłużenia po każdej racie. Oprócz rat równych i malejących bank może przewidzieć karencję, ratę balonową na końcu albo raty dopasowane do sezonowości przychodów. Każde z tych rozwiązań zmienia nie tylko ratę, ale też łączny koszt odsetek.
Co zawiera harmonogram
Harmonogram jest załącznikiem do umowy kredytu albo dokumentem, który bank przekazuje po wypłacie. Zwykle ma kilka kolumn:
- data raty – dzień, w którym rata musi wpłynąć do banku,
- rata – łączna kwota do zapłaty,
- kapitał – część raty, która zmniejsza dług,
- odsetki – część raty będąca wynagrodzeniem banku za dany okres,
- saldo – zadłużenie pozostałe po zapłacie raty.
Przy oprocentowaniu zmiennym harmonogram jest aktualny tylko do najbliższej zmiany wskaźnika – potem bank przesyła nowy. Przy kredycie wypłacanym w transzach pełny harmonogram powstaje często dopiero po ostatniej wypłacie.
Jak czytać harmonogram – przykład
Z harmonogramu odczytasz kilka praktycznych rzeczy. Saldo po 12 ratach pokazuje, ile firma byłaby winna przy spłacie po roku. Kolumna odsetek pokazuje, ile kosztuje każdy miesiąc – to przydaje się też księgowej, bo odsetki i kapitał rozlicza się inaczej. Pełny harmonogram dla własnych danych wygenerujesz w kalkulatorze raty kredytu firmowego.
W rzeczywistym harmonogramie odsetki mogą się różnić o kilka złotych od prostego rachunku, jeśli umowa liczy je według rzeczywistej liczby dni w miesiącu. Wybór między ratą stałą a malejącą opisuje artykuł raty równe czy malejące.
Szukasz kredytu dla firmy?
Opisz cel i kwotę – odpowiedzą partnerzy z opublikowanej listy.
Karencja na starcie
Karencja to okres na początku kredytu, w którym firma nie spłaca kapitału (a czasem także odsetek). Stosuje się ją przy inwestycjach, które zaczynają zarabiać dopiero po uruchomieniu, np. przy budowie hali albo montażu linii produkcyjnej. W harmonogramie widać ją jako raty złożone tylko z odsetek, po których zaczyna się właściwa spłata.
Karencja obniża obciążenie na starcie, ale zwiększa łączne odsetki, bo kapitał dłużej pozostaje niespłacony. Rodzaje i skutki opisuje artykuł o tym, jak działa karencja w spłacie kredytu.
Rata balonowa
Rata balonowa to duża, ostatnia rata, w której firma spłaca znaczną część kapitału naraz. Wcześniejsze raty są przez to niższe. Bank stosuje ją rzadziej i zwykle wtedy, gdy na końcu spodziewany jest konkretny wpływ: sprzedaż nieruchomości, wypłata dotacji albo refinansowanie.
Najważniejsze ryzyko raty balonowej to jej termin. Jeśli w dniu spłaty firma nie ma pieniędzy, a bank nie zgodzi się na refinansowanie, pojawia się zaległość w spłacie dużej kwoty. Rata balonowa ma sens tylko przy realnym, dającym się udokumentować źródle spłaty.
Spłata dopasowana do sezonu
Firmy sezonowe – np. w rolnictwie, turystyce, budownictwie czy handlu przed świętami – zarabiają nierówno w ciągu roku. Stała rata co miesiąc może być wtedy trudna do zapłacenia w miesiącach bez przychodów. Jak harmonogram dopasowany do sezonu wypada na tle zwykłych rat, liczy przykład kredytu obrotowego w firmie handlowej.
Bank może zgodzić się na harmonogram nieregularny: wyższe raty w sezonie, niższe albo tylko odsetkowe poza nim, czasem raty kwartalne lub półroczne zamiast miesięcznych. Żeby przekonać bank, przygotuj zestawienie przychodów z kilku lat w podziale na miesiące i prognozę przepływów, o której pisze artykuł o tym, czym są przepływy pieniężne firmy. Przy finansowaniu bieżącym sezonowości lepiej odpowiada czasem limit odnawialny, np. kredyt w rachunku bieżącym, niż kredyt ratalny.
Zmiana harmonogramu w trakcie kredytu
Harmonogram nie jest nienaruszalny, ale jego zmiana wymaga zgody banku i zwykle aneksu do umowy. Firmy proszą o nią np. przy przesunięciu terminu inwestycji, spadku przychodów albo po częściowej nadpłacie. Bank ocenia wtedy ponownie sytuację firmy i może pobrać opłatę za aneks. Jeśli trudności dopiero się zapowiadają, rozmowę z bankiem lepiej zacząć przed pierwszą zaległą ratą.
Czytaj dalej
Zobacz też
Ubezpieczenia przy kredycie
Ubezpieczenie przy kredycie firmowym: polisa na majątek z cesją na bank, polisa na życie właściciela…
Koszty zabezpieczeń
Koszty ustanowienia zabezpieczeń kredytu firmowego: opłaty sądowe za wpis hipoteki i zastawu, taksa…
Opłata za gotowość
Opłata za gotowość kredytu, czyli prowizja od niewykorzystanego limitu: za co bank ją pobiera, jak się ją…
Kredyt w euro
Kredyt w euro dla firmy: kiedy ma sens, ryzyko kursowe i hedging naturalny, EURIBOR, przewalutowanie i spread…
Pytania
Najczęstsze pytania
Co się stanie, jeśli rata przypada w dzień wolny od pracy?
Zasadę określa umowa – zwykle termin przesuwa się na najbliższy dzień roboczy albo rata musi wpłynąć wcześniej. Sprawdź ten zapis i ustaw przelew z zapasem.
Czy po nadpłacie bank przysyła nowy harmonogram?
Zwykle tak. W zależności od umowy i Twojego wyboru nadpłata skraca okres kredytu albo obniża kolejne raty, a nowy harmonogram pokazuje skutek.
Czy w kredycie odnawialnym jest harmonogram?
Kredyt w rachunku bieżącym zwykle nie ma harmonogramu rat – spłacasz go wpływami na rachunek, a całość do końca okresu limitu. Harmonogram mają kredyty spłacane w ratach.