Kredyt ekologiczny dla firm – premia i gwarancja Ekomax
Inwestycja, która obniża zużycie energii w firmie, może być finansowana kredytem z dotacją spłacającą jego część. Wyjaśniamy dwa mechanizmy dostępne w Polsce i sprawdzamy ich stan na listopad 2026 r.
Opracowanie: redakcja Finaxio · Aktualizacja:
Krótka odpowiedź
Kredyt ekologiczny to kredyt inwestycyjny na projekt zmniejszający zużycie energii, którego część kapitału spłaca dotacja z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG), czyli premia ekologiczna wypłacana przez BGK. Według BGK wszystkie cztery dotychczasowe konkursy są zakończone, a na dzień 5 listopada 2026 r. kolejnego nie ogłoszono. Podobny efekt może dać gwarancja Ekomax z dopłatą do kapitału, którą firma uzyskuje w banku.
Jak działa kredyt ekologiczny
Firma zawiera dwie umowy: kredytu inwestycyjnego z bankiem współpracującym z Bankiem Gospodarstwa Krajowego i umowę o dofinansowanie z BGK. BGK w programie FENG (Działanie 3.01) jest instytucją pośredniczącą, czyli rozdziela środki unijne i ocenia projekty.
Według BGK premia ekologiczna jest refundacją części kapitałowej kredytu, a wypłata służy wyłącznie spłacie kapitału. Kapitał to pożyczona kwota bez odsetek, więc premia zmniejsza dług wobec banku – dzięki temu maleją raty albo skraca się okres spłaty. Firma najpierw płaci za inwestycję z kredytu, a dotacja przychodzi po rozliczeniu wydatków.
Dla kogo i na jakie inwestycje
Według BGK o kredyt ekologiczny mogły się ubiegać mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) oraz większe firmy z kategorii small mid-cap i mid-cap, prowadzące działalność w Polsce i mające zdolność kredytową. Projekt miał służyć efektywności energetycznej, np.:
- Termomodernizacja budynków Ocieplenie hal, magazynów i biur, wymiana okien, modernizacja ogrzewania.
- Zmiana źródła energii Przejście na źródła bardziej przyjazne środowisku, także te opisywane przy finansowaniu odnawialnych źródeł energii.
- Wymiana urządzeń i linii Zastąpienie maszyn i linii produkcyjnych bardziej energooszczędnymi.
- Program: FENG 2021–2027, Działanie 3.01 Kredyt ekologiczny
- Operator: Bank Gospodarstwa Krajowego
- Wymagane ograniczenie zużycia energii pierwotnej: co najmniej 30% w modernizowanym obszarze
- Minimalne wydatki kwalifikowalne (czwarty konkurs): 2 mln zł
- Poziom dofinansowania (czwarty konkurs): od 15% do 80%, zależnie od rodzaju wydatku, wielkości firmy i lokalizacji
- Stan na: 5 listopada 2026 r.
Próg wydatków sprawia, że kredyt ekologiczny dotyczył raczej większych inwestycji. Mniejsze projekty, np. instalację fotowoltaiczną na dachu warsztatu, firmy finansują zwykłym kredytem inwestycyjnym albo z innych programów.
Szukasz kredytu dla firmy?
Opisz cel i kwotę – odpowiedzą partnerzy z opublikowanej listy.
Stan naborów w listopadzie 2026 r.
Według BGK odbyły się cztery konkursy i wszystkie są oznaczone jako zakończone. Wnioski w czwartym przyjmowano od 24 października 2025 r. do 8 stycznia 2026 r., a wyniki oceny BGK opublikował 23 września 2026 r. Na dzień 5 listopada 2026 r. na stronach BGK nie ma zapowiedzi piątego konkursu.
To może się zmienić, bo program FENG trwa, a konkursy w tym działaniu ogłaszano dotąd kilka razy. Nie zakładaj jednak, że będzie następny ani że projekt dostanie dofinansowanie, bo w poprzednich konkursach nie wszystkie poprawne wnioski mieściły się w puli. Harmonogramy naborów opisuje artykuł o funduszach europejskich dla firm.
Gwarancja Ekomax – wsparcie dostępne przez bank
Drugim mechanizmem jest gwarancja Ekomax z Zielonego Funduszu Gwarancyjnego finansowanego z FENG. Działa inaczej niż konkurs: wniosek składasz w banku kredytującym, który ma umowę z BGK, a o gwarancji decyduje razem z kredytem. Według BGK na dzień 5 listopada 2026 r.:
- gwarancja zabezpiecza do 80% kapitału kredytu inwestycyjnego na projekt poprawy efektywności energetycznej, maksymalnie równowartość 2,5 mln euro;
- BGK nie pobiera opłaty prowizyjnej, a zabezpieczeniem gwarancji jest weksel in blanco;
- po zakończeniu inwestycji firma może dostać dopłatę do kapitału kredytu w wysokości 30% wypłaconego kapitału (20% przy gwarancjach udzielonych do 30 czerwca 2026 r.), pod warunkiem że gwarancja obejmuje co najmniej 50% kredytu przez cały okres kredytowania;
- termin udostępnienia gwarancji zależy od decyzji konkretnego banku.
Zestawienie innych gwarancji znajdziesz w artykule o gwarancjach BGK dla firm. Dopłata jest pomocą publiczną, więc liczy się do limitów pomocy firmy – jak działa limit de minimis, wyjaśnia artykuł o pomocy de minimis.
Do czasu dopłaty firma płaci pełne raty, a dopłata zależy od zrealizowania projektu zgodnie z warunkami. Raty w obu wariantach sprawdzisz w kalkulatorze raty kredytu firmowego.
O czym pamiętać przed wnioskiem
Projekt energetyczny wymaga dokumentacji: bank i BGK chcą wiedzieć, ile energii firma zużywa dziś i ile zaoszczędzi. Przygotowanie takich danych, kosztorysów i projektów technicznych zajmuje czas, więc zacznij przed wyborem wykonawców.
Bank ocenia zdolność kredytową tak samo jak przy zwykłym kredycie. Dotacja nie poprawia jej na starcie, bo przychodzi dopiero po zakończeniu inwestycji. Firma musi też liczyć się z kontrolą realizacji projektu i obowiązkiem utrzymania jego efektów, a przy naruszeniu warunków – ze zwrotem wsparcia.
Czytaj dalej
Zobacz też
Dotacja czy kredyt
Dotacja czy kredyt dla firmy: czym się różnią, dlaczego dotacja zwykle wymaga kredytu, jak sfinansować wkład…
Fundusze europejskie
Fundusze europejskie dla firm 2021–2027: programy krajowe i regionalne, gdzie szukać naborów, dotacje a…
Fundusze poręczeniowe
Poręczenie funduszu poręczeniowego: jak regionalne fundusze zabezpieczają kredyt firmy, ile kosztują, jak…
Pożyczki z funduszy
Pożyczki z funduszy regionalnych dla firm: kto ich udziela, czym różnią się od kredytu w banku i jak policzyć…
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy kredyt ekologiczny jest dla JDG?
Przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą (JDG) mieści się w kategorii MŚP. Liczy się cel: inwestycja musi dotyczyć firmy, np. hali czy linii produkcyjnej, a nie domu właściciela.
Czym różni się premia ekologiczna od dopłaty w gwarancji Ekomax?
Premię przyznaje BGK w konkursie, po ocenie projektu na tle innych wniosków. Gwarancję Ekomax z dopłatą firma uzyskuje w banku przy kredycie, bez konkursu, ale na warunkach określonych przez BGK.
Czy oszczędność energii trzeba wykazać?
Tak. Według BGK przy kredycie ekologicznym modernizacja musi ograniczyć zużycie energii pierwotnej o co najmniej 30% w modernizowanym obszarze, a efekt trzeba udokumentować zgodnie z zasadami programu.