Krótka odpowiedź
Aneks to pisemna zmiana umowy kredytu uzgodniona przez bank i firmę: np. nowy harmonogram spłaty, karencja, wydłużenie okresu, zmiana zabezpieczenia albo zmiana kowenantu. Bank nie musi się zgodzić – ocenia wniosek tak, jak ocenia nowe ryzyko, i zwykle pobiera opłatę według taryfy. Wniosek o aneks warto złożyć, zanim firma będzie miała zaległość albo naruszy umowę.
Czym jest aneks
Prawo bankowe wymaga, by umowa kredytu określała warunki dokonywania zmian i rozwiązania umowy (art. 69 ust. 2 pkt 10). Część zmian bank może wprowadzić sam, ale tylko w przypadkach i w sposób przewidziany w umowie, np. zmianę oprocentowania zmiennego czy tabeli opłat. Inne zmiany wymagają porozumienia obu stron, czyli aneksu.
Zmiana umowy wymaga takiej formy, jaką ustawa lub strony przewidziały dla jej zawarcia (art. 77 § 1 Kodeksu cywilnego). Umowa kredytu powinna być zawarta na piśmie, dlatego aneks też ma formę pisemną. Każdy aneks czytaj tak uważnie jak umowę – może zmieniać więcej niż jeden zapis.
Kiedy firma wnioskuje o aneks
| Sytuacja | Czego może dotyczyć aneks |
|---|---|
| Sezonowe wpływy, przesunięcie kontraktu | Zmiana terminów lub wysokości rat, raty dopasowane do sezonu |
| Opóźniona inwestycja | Przedłużenie okresu wykorzystania, karencja w spłacie kapitału |
| Przejściowy spadek wpływów | Wydłużenie okresu kredytu i obniżenie raty |
| Sprzedaż lub wymiana maszyny, nieruchomości | Zmiana zabezpieczenia, zwolnienie składnika majątku spod zastawu lub hipoteki |
| Planowana inwestycja albo przejęcie | Zmiana progu kowenantu, zgoda na nowy dług |
| Zmiana wspólników, przekształcenie firmy | Zmiana strony umowy, nowe poręczenia |
| Lepsza sytuacja firmy | Obniżenie marży, zwolnienie części zabezpieczeń |
Jednorazowa zgoda banku, np. na przekroczenie wskaźnika w jednym kwartale, nie zawsze wymaga aneksu – bywa udzielana pismem. Kiedy zmiana jest trwała, potrzebny jest aneks. Jak ustalić nowy rozkład rat, opisuje artykuł harmonogram spłaty kredytu.
Szukasz kredytu dla firmy?
Opisz cel i kwotę – odpowiedzą partnerzy z opublikowanej listy.
Aneks a restrukturyzacja
Aneks to narzędzie ogólne: zmienia umowę z dowolnej przyczyny. Gdy firma już opóźnia się ze spłatą, Prawo bankowe przewiduje szczególną procedurę. Bank wzywa do spłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych, i informuje o możliwości złożenia w tym czasie wniosku o restrukturyzację zadłużenia (art. 75c). Restrukturyzacja polega na zmianie warunków lub terminów spłaty, jeśli uzasadnia to ocena sytuacji firmy, a jej efektem jest zwykle właśnie aneks.
Szczegóły tej procedury opisuje artykuł restrukturyzacja kredytu firmowego. Lepiej jednak nie czekać na wezwanie – wniosek o aneks złożony przed pierwszą zaległością daje więcej możliwości i lepiej świadczy o firmie.
Ile kosztuje aneks
Na koszt aneksu składają się zwykle:
- opłata za aneks według taryfy banku, stała albo procentowa,
- zmiana ceny kredytu – bank może uzależnić zgodę od wyższej marży, zwłaszcza gdy rośnie ryzyko lub okres,
- koszty zabezpieczeń – notariusz, opłaty sądowe za wpisy, nowa wycena, jeśli zmienia się hipoteka lub zastaw,
- wyższe odsetki łącznie – dłuższy okres oznacza niższą ratę, ale więcej odsetek w całym kredycie.
Wpływ wydłużenia okresu na ratę i odsetki sprawdzisz w kalkulatorze raty kredytu firmowego. Opłaty w trakcie kredytu zestawia artykuł prowizja za udzielenie kredytu.
Jak przygotować wniosek o aneks
- Opisz przyczynę Co się zmieniło i dlaczego, z dokumentami: umową z kontrahentem, harmonogramem inwestycji, wynikami.
- Zaproponuj konkretną zmianę Nowy harmonogram, okres, zabezpieczenie – z wyliczeniem, że firma udźwignie nowe raty.
- Dołącz aktualne dane Bieżące wyniki, prognozę przepływów pieniężnych, listę zobowiązań. Bank przeprowadzi ponowną analizę.
- Uzgodnij zgody osób trzecich Jeśli zmiana zwiększa zobowiązanie, potrzebna może być zgoda poręczycieli albo właściciela zabezpieczenia.
- Złóż wniosek z wyprzedzeniem Przed terminem raty, której nie zapłacisz, albo przed naruszeniem kowenantu.
O zgodzie poręczyciela warto pamiętać. Zakres jego zobowiązania wyznacza każdorazowy zakres długu, ale czynność dłużnika z wierzycielem dokonana po udzieleniu poręczenia nie może zwiększyć zobowiązania poręczyciela (art. 879 Kodeksu cywilnego). Dlatego bank przy aneksie, który podnosi kwotę lub koszt, zwykle wymaga zgody poręczycieli albo nowych poręczeń.
Czytaj dalej
Zobacz też
Odnowienie limitu
Odnowienie kredytu w rachunku bieżącym: jak bank przegląda limit przed końcem okresu, jakie dokumenty…
Wniosek kredytowy
Wniosek o kredyt dla firmy: jakie dane zawiera, jak opisać cel, kwotę i źródło spłaty, jakich błędów unikać i…
Rozmowa z bankiem
Jak rozmawiać z bankiem o kredycie dla firmy: przygotowanie do spotkania, pytania do doradcy, co da się…
Ile trwa kredyt
Ile trwa uzyskanie kredytu dla firmy: z jakich etapów składa się proces, co go wydłuża (wycena, hipoteka…
Pytania
Najczęstsze pytania
Czy bank musi zgodzić się na aneks?
Co do zasady nie – aneks to porozumienie, a bank decyduje po własnej analizie. Wyjątkiem jest sytuacja opóźnienia w spłacie: bank powinien wtedy umożliwić restrukturyzację, jeśli uzasadnia ją ocena sytuacji firmy (art. 75c Prawa bankowego), a odmowę musi wyjaśnić na piśmie.
Czy aneks można podpisać zdalnie?
Zależy od banku i umowy. Część banków podpisuje aneksy elektronicznie, np. kwalifikowanym podpisem, ale zmiana hipoteki czy oświadczenia o poddaniu się egzekucji może wymagać wizyty u notariusza.
Czy można wnioskować o aneks w pierwszym roku kredytu?
Tak, umowa nie musi tego zabraniać. Bank oceni jednak, czy zmiana wynika z nowej sytuacji, czy z błędnych założeń we wniosku, a to wpływa na jego decyzję.